AT AĞAÇTA BAĞLI KALDI / Teyfik KARADAŞ

İki kişinin çıplak elle, vurmadan, belirli teknikler ve kurallar çerçevesinde birbirini sırtüstü (tuş) yere getirmeye veya puan üstünlüğüyle yenmeye çalıştığı, güce ve tekniğe dayalı spora güreş denir. Temel olarak Serbest ve Grekoromen stil olarak ikiye ayrılan dal, olimpiyatların temel sporları arasındadır. Ülkemizde uluslararası serbest ve grekoromen stilin haricinde yağlı güreş, aba güreşi, karakucak güreşi ve kısa şalvar güreşi gibi farklı stillerde yapılan mahalli güreşler de vardır. Her stilin süresi, tekniği ve kuralları farklıdır.

Yağlı güreş ülkemizin Antalya ve Edirne illeri ile Ege Bölgesinin kıyı kesimlerindeki yerleşim yerlerinde yaygın olarak yapılırken, aba güreşi sadece Gaziantep ve Hatay illerimizde icra edilmektedir. Karakucak güreşi ise genellikle Kahramanmaraş, Kayseri, Sivas, Çorum ve Erzurum vilayetlerimizde organize edilmektedir. Karakucak güreşlerinin temeli sayılan kısa şalvar güreşinin ise Kahramanmaraş’ın kırsal köyleri ve kasabalarında yapıldığını biliyoruz.

Ben de Kahramanmaraşlı olmam nedeniyle beş yaşayıp dünyayı tanımaya başlayınca kısa şalvar güreşiyle tanıştım. Daha doğrusu kendimi kısa şalvar güreşinin içinde buldum. Köyümüzdeki her düğünde kısa şalvar güreşi düzenlenir, bende dört beş yaşlarında iken düğün güreşlerinde kendi akranım çocuklarla güreşirdim. Yapmış olduğum güreşlerde bazen yener bazen yenilirdim. Yenildiğim zaman ıssız bir yere gidip saatlerce ağladığım günleri hiç unutmuyorum. Kazandığımda ödül olarak verilen beş lira veya on lira parayı aldığımda yaşadığım sevinci anlatacak kelime bulamıyorum desem yalan olmaz

Yaşım on iki olduğunda köyümüzdeki büyük pehlivanlara birlikte komşu köylerdeki düğün güreşlerine gittiğim günlerdeki yaşadığım heyecanı unutmam mümkün mü? Kahramanmaraş Endüstri Meslek Lisesi birinci sınıfında okulun güreş takımı elemlerinde bütün rakiplerimi tuş ederek takıma girdiğim günü daha dün gibi hatırlıyorum. Üniversite birinci sınıf öğrencisi iken köyümüzde düzenlenen Döngel Köyü 1. Karakucak Güreş Festivalinde yapmış olduğum sunuculuğun spor otoriteleri tarafından takdir edilmesindeki yaşadığım mutluluk hala hafızamdaki tazeliğini muhafaza etmektedir.

Yukarıda kısaca anlatmaya çalıştığım süreçlerden elde ettiğim tecrübe ve başarı yirmi yaşıma geldiğimde beni Kahramanmaraş Karakucak Festivallerinin sunuculuğuna taşıdı. 1989 yılında Kahramanmaraş’ta düzenlenen Karakucak Türkiye Şampiyonasını sunarken ünlü şair Hayati Vasfi Taşyürek’in “Yeni Şampiyonlar Neredesiniz?” isimli şiirine nazire olarak yazdığım “Üzülme” isimli şiirim beni güreş festivalleri sunuculuğunun zirvesine çıkardı. Kahramanmaraş yöresinde düzenlenen güreş festivallerinde sunuculuğun aranılır insan haline getirdi. ” Kambersiz düğün olmaz.” Atasözümüzdeki Kamber misali Kahramanmaraş’ta Tevfik ’siz festival olmaz denilmeye başlandı. Kahramanmaraş’ın ilçe ve beldelerinde yapılan bütün güreş festivallerinden sunuculuk daveti almaya başladım. 1994 yılında Kahramanmaraş Karakucak Güreş Festivalini onurlandıran Kırkpınar Güreş Ağası Hüseyin Şahin beni 1995 yılında düzenlenecek olan Kırkpınar Yağlı Güreşlerine sunucu olarak davet etti ama çalıştığım kurumdan izin alamadığım için bu güreşe gidemedim. Doğduğum günden otuz yaşıma gelinceye kadar bazen güreşçi, bazen sunucu, bazen de hakem olarak hep güreşin için de buldum kendimi. Bu süreçte yüzlerce pehlivanla tanıştım. Binlerce güreş müsabakasına tanık oldum. Sizlere tanık olduğum binlerce güreş müsabakası içerisinden bir düğün güreşini anlatarak hikâyemi tamamlamak istiyorum.

Ben Kahramanmaraş’ın Döngel köyündenim. Döngel Köyünün çevresinde Tekir, Kurucova, Çukurhisar, Tanır, Çağlayan ve Ahmetçik gibi on civarında köy bulunmaktadır. Bu köyler arasından bizim köy ile akrabalık bağı en fazla olan köy Tanır Köyüdür. Tanır Köyü halkının bir kısmı anam tarafından bir babam tarafından bana akraba gelir. Tanır 1994 yılında kasaba olunca; Afşin’in Tanır Kasabasıyla karışmasın diye adı Şahinkayası olarak değiştirildi.

Şahinkayası Kasabasında yaşayan Bahattin Kurtoğlu isminde bir akrabamız vardı. Bahattin Kurtoğlu yöremizde saygınlığı olan bir kıymeti insandır. O zamanlar hububat alım satım işiyle uğraşırdı. Bizim havalinin köşe taşı insanlarından biriydi. Bölgemizin kanaat önderi sayılırdı. Bahattin Abi esnaflığının yanı sıra siyasetle de iştigal ederdi. Siyasette de zamanın cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ile doğrudan görüşebilecek kadar önde bir adamdı.

Bahattin Abi 1994 yılının mart ayında yapılan mahalli idareler seçimlerinde Şahikayası Belediye Başkanı olarak seçildi ve beldenin ilk belediye başkanı oldu. Belediye başkanı seçilince yöredeki itibarı, saygınlığı daha da arttı. Bahattin Ağabeyin seçildiği parti iktidardaydı. Bahattin Ağabey iktidarın gücünü de arkasına alarak jet hızıyla beldesine hizmet etmeye başladı. Göreve başladığı ilk ay beldenin toprak yolunu asfalt yaptırdı. Okul ve sağlık ocağı binalarının temelini attırdı. İl ve ilçe belediyelerinden destek alarak kısa sürede Şahinkayası Belediyesinin teşkilatlanmasını tamamlayarak aktif hale getirdi.

Bu arada biricik oğlu Taylan’ı Mustafa dayısının büyük kızı Muteber ile nişanladı. Nişandan hemen sonra düğün hazırlıklarına başladı. Ben o zaman Van- Erciş’te öğretmen olarak görev yapıyordum.

Yaz tatiline geldiğimde Bahattin Ağabeye hayırlı olsun ziyaretine gittim. Bahattin Ağabey bana ziyaret esnasında “Hocam nasip olursa eylül ayının ilk hafta sonu Taylan’ın düğününü yapacağım. Düğünde büyük bir kısa şalvar güreşi yaptırmayı planlıyorum. Bu güreşin organizasyonunu senin yapmanı istiyorum” dedi. Ben de “ Başım üstüne başkanım” dedim. Baş üstüne başkanım dedim ama öğretmen olduğum için bir eylül itibariyle görev yerinde olmam gerekiyordu. Düğün eylül ayında yapılacaktı. Ben sorunu aşmak için araştırmalar yapmaya başladım. Kahramanmaraş Milli Eğitim Müdürlüğünde görev yapan bir memura durumu anlattım. O memur bana “Buradan mazeret izni alamazsın hocam. Ancak ağustos ayı sonunda istirahat raporu alıp Erciş’e gönderirsen bu iş olur” dedi. Ben böylelikle izin meselesini zihnimde çözmüş oldum.

Ağustos ayının on beşinden sonra düğün hazırlıklarına başladık. Bahattin Ağabey bana “Hocam düğün güreşinde birinci olacak başpehlivana ödül olarak bir kırat verelim. Pehlivan atı almadığı takdirde beş milyon lira verelim” dedi. Bende “Başkanım çok güzel olur” dedim. O tarihe kadar yöremizde başpehlivan olanlara teke, koç, tosun gibi hayvanların ödül olarak verildiğini hem görmüş hem de duymuştum ama at verildiğini ne duymuş nede görmüştüm. At bizim kültürümüzde ve geleneğimizde hem çok kıymetli bir hediye hem de Bahattin Ağabeyin mensup olduğu partinin amblemiydi. Bu nedenle an itibariyle kırat bu düğünü yıllar boyu unutulmaz hale getirir diye düşündüm. Nitekim öyle de oldu.

Düğün davetiyelerine düğünde ödüllü kısa şalvar güreşi yapılacağı, bütün boylarda dereceye giren pehlivanlara para, başpehlivana kırat verileceği yazdırdık. Davetiyeleri birer seccade ile aynı poşete koyup Şahinkayası Kasabası ve Döngel Köyü başta olmak üzere komşu köylere görevlendirdiğimiz kuryeler vasıtasıyla eksiksiz olarak dağıttırdık. Ayrıca Bahattin Ağabeyin şehirdeki tanıdıklarına, dostlarına da davetiye gönderdik. Gençlik ve spor müdürlüğünden güreşte görev yapacak hakemleri ayarlandık. Düğünde davul-zurna çalacak abdallar ile anlaşılıp ücretlerini verdik Düğün yemeğini yapacak aşçılar ile görüştük. Düğünde yaşanacak aksaklıklara karşı alternatif planlar hazırladık. Düğünün hazırlık aşamasında Bahattin Ağabey ve ben başta olmak üzere onlarca insan bir hafta boyu sabahlara kadar çalıştık. Bütün hazırlıklar tamamlanınca düğün hazırlığını yapan ekiple son kez bir toplantı daha yaptık. Yapılan toplantıda eksikliğin kalmadığına karar verdik.

Düğün tarihi geldi çattı. Cuma günü erkenden Bahattin Ağabeyin evinin önüne silahlar sıkılarak bayrak asıldı. Düğünde davul- zurna çalacak abdallar geldi. Abdallar yanlarında üç davul üç zurna getirdiler. Bayrak asılınca düğün resmen başlasa bile fiilen başlaması abdalların gelmesiyle oldu. Bizim yörede düğünün başladığı Cuma günü düğüne genellikle düğün sahibinin birinci derece yakın akrabalar ve komşuları gelir. Asıl kalabalık düğün güreşinin yapıldığı cumartesi günü toplanırdı. Bu düğününde Şahinkayası halkı sel oldu Bahattin Ağabeyin evine aktı. Gelen misafirleri karşılamaktan hem abdallar hem de bayraktar yoruldu. Halaylar çekildi. Çaylar içildi. Yemekler yendi. Akşam ezanı okunduktan sonra sinsin ateşi yakıldı. Sinsin ateşi yandıktan sonra pehlivanlar sabah yapılacak olan güreşin adeta provasını yaptılar. Sinsinde bayağı ciddi güreşler oldu. Sinsin güreşinden sonra halaylar çekildi. Zaman gece yarısı olunca düğüne gelen Seymenler yatmak için evine gittiler.

Cumartesi günü erkenden Bahattin Ağabeyin evinin önündeki bahçede güreş sahası olarak hazırlanmış olan alana ses sistemi kuruldu. Ben anons masasının başına geçtim. Hakemler güreşecek pehlivanları tartmak için kantarın başındaki yerlerini aldılar. Aşçılar uzak bir köşeye kurdukları teştler ve kazanlar ile yemek pişirmeye başladılar. Bir adam başpehlivana ödül olarak verilecek kıratı getirip bahçedeki bir kavak ağacına bağladı. Gelen giden insanlar can alıcı gözle atı inceliyorlardı. Düğün alanı panayıra döndü. Davetlilerin kimileri yaya kimileri araçla gelerek güreş alanını doldurmaya başladı. Saat sekiz olmadan araçlar köyün yolunu tıkadılar. Köyün yolu tıkanınca misafirler araçlarını Kahramanmaraş Kayseri karayolunun kenarına park edip yürüyerek düğün alanına gelmeye başladılar. Güreş alanına o zamana kadar yöremizdeki hiçbir düğünde görülmemiş mahşeri bir insan kalabalığı toplandı.

Saat dokuz olunca yirmi beş kilo boyunda güreş müsabakaları başladı. Pehlivanlar kıran kırana güreşirken abdallar bazen Köroğlu bazen de Mağaralı Ökkeş havası çalıyorlardı. Davulun gümbürtüsünden yer ve gök inliyordu. Yenen çocuklar seviniyor, yenilen çocuklar ağlıyordu. Düğüne gelen pehlivan çok olunca güreşler iki yerde yapılıyordu. Ben mikrofonla bir taraftan yenen pehlivanın adını ve memleketini anons ediyor, bir taraftan pehlivanları met eden, öven şiirler okuyordum. Düğündeki bu coşkulu atmosfer insanları büyülüyordu.

Düğüne gelen misafirler güreş müsabakalarını izlerken fırsat bulanlar takı masasına giderek hediyelerini takdim ediyorlardı. Hava sıcak olsa bile güreş müsabakası yapılan yerin etrafı ağaçlarla kaplı olduğu için seyirciler gölgede oturuyorlar, sıcaktan etkilenmiyorlardı. Öğle ezanı okununcaya kadar müsabakalara aralıksız devam edildi. Ezan okumaya başlayınca namaz ve yemek için müsabakalara bir saat ara verildi.

 Namazlar kılınıp yemekler yendikten sonra güreşlere kalınan yerden devam edildi. Eleme müsabakaları bittikten sonra ikindi üzeri final müsabakalarına geçildi. Seyirciler en çok başpehlivan kim olacak, atı kim alacak diye merak ediyordu. Başta güreşen Ahmet Kenger isimli bir pehlivan bütün rakiplerini tuş ederek başpehlivan oldu. Ahmet Kenger Kahramanmaraş’ın Göksun ilçesindendi. Bizim yörenin insanı Ahmet Kenger’i pek tanımıyordu ama Ahmet Kenger Yiğit bir adamdı.

Akşamüzeri hava kararmaya başlayınca müsabakalar tamamlandı. Dereceye giren pehlivanların ödülünü dağıtmaya başladık. Ben dâhil bütün seyirciler Ahmet Kenger ata biner Göksun’a kadar gider diye düşünüyordu. Ahmet Kenger yanıma geldi. Bana “Hocam ben atı almayacağım. Parayı istiyorum” dedi. Ben sayarak Ahmet Kenger pehlivana beş milyon lira parayı taktim ettim. Ahmet Kenger atı alsaydı memleketinde en az bir asır namı söylenirdi.

Ahmet Kenger parayı alınca, at ağaçta bağlı kaldı.

Kıratın ağaçta bağlı kalmasına bütün seyirciler çok üzüldü. Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen Ahmet pehlivanın atı niçin götürmediğini hala merak ediyorum

FOTOĞRAFLAR VE METİNLER/M. Memduh GÖKTÜRK

Fotoğraflar: M. Memduh GÖKTÜRK

Fotoğraf 1: Hatıralarla baş başa kalan koltuk

Enkazdan sağlam çıkan bir koltuk, arka fonda Maraş şehir manzarası. İhtimaldir ki bu koltuk, sahibinin Maraş manzarasıyla kahvesini yahut çayını yudumlayarak ruhunu dinlendirdiği bir eşyaydı. Genelde insanoğlunun hatıralarıyla baş başa kaldığı düşünülür. Oysaki bir felaket bunu tersini gerçek kılmış. Bir koltuk yıkılan enkazla üzerinde mutlu anlar yaşamış sahiplerinin hatıralarıyla yapayalnız kalmış.

Bu fotoğrafın çekimine vesile olan motivasyon, yaşanmışlıkların bir felaketle nasıl sonlanabileceği, hatıraların eşyalarda kalabileceğini düşündürmektir. Artık enkaz yığını olan bu binada, koltuğuna oturup kahvesini yudumlayarak şehir manzarası izlemek ancak bir koltuğun hafızasında kalmıştır.

Fotoğraf 2: Puslu Şehir siluetini izleyen yalnız ağaç

İnsanoğlu hep şu ikilemi yaşamıştır. Şehirlerde sürekli devinim içinde sosyal bir varlık olan insan olmak yerine, tabiatta münzevi ama asude bir hayat mı yaşamalı. Asude hayat, insanoğlu için sadece içinde biriktirdiği bir ukde olarak kalır. Uzakta puslu bir havanın altında, kasvetli bir dünya olduğunu resmeder bu ağaç. Ve insanoğlunun ukdesine tercüman olur. Tabiatı yok etmekle başlar şehirleşme. Ama şehirde hep tabiatı arzular insan. Bu ağaç ne kadar şanslı.

Bu fotoğrafın motivasyonu hem tabiatın asudeliğine, ağacın münzevi ama mutlu olduğu düşüncesine, hem de puslar içindeki şehrin kasveti altında insanın tabiat özlemine bir vurgudur.

Fotoğraf 3: Bahtiyar Yokuşu’nda kim bahtiyar

Maraş’ın kadim sokakları konuşulduğunda ilk dile getirilecek sokaktır Bahtiyar Yokuşu. O yokuşu konuşmak bile insanları bahtiyar etmeye yeterdi. Tarihî konakların, Şeyh Camiinin yer aldığı, ciddi bir yokuş olan sokağı çıkıp Divanlı’ya ulaştığınızda belki de o yorucu yolun sonuna gelmenin bahtiyarlığını yaşadığınız kadim sokak.

Bahtiyar olan tarihî yapılar mıydı, o yapılarda yaşayanlar mıydı bilinmez. Bildiğimiz bir şey varsa o yokuşun da, orda yaşayanlarında artık bahtiyar olmadıkları. Belki de bu ağaç bu bahtiyarlığı hem yaşamış; hem nasıl sona erdiğini görmüş bilge canlıdır. Sorulunca olmasa da, duruşuyla bize bu yokuşun hikâyesini anlatabilecektir.

Bu fotoğrafın motivasyonu, şehrin kaybolan bahtiyarlığına canlı bir şahit göstermek olabilir.

Fotoğraf 4: Çiçeklerin açtığı yerde umut da yeşerir

Bu fotoğrafta görülen yer, altta şekerlemeci dükkânı bulunan bir binanın enkazıdır. Şekerlemeci dükkânından enkaza karışmış ay çekirdeklerinin umutların yeşermesi gibi yeniden filizlenip, çiçek açması; hayata yeniden başlamak noktasında umut mesajı vermektedir. Klişeleşmiş bir sözdür, hayat devam etmektedir. Bu ay çekirdeği çiçeği –ki buna Maraş’ta günebakan derler- bu klişenin gerçekliğini sunmaktadır. Yani, hayat gerçekten devam etmektedir.

Bu fotoğrafın motivasyonu, günebakan çiçeğinin, enkazlar altında kalmış bir şehrin insanına, enkazdan çiçeklenerek çıkıp, umuda çağırmasıdır.

Fotoğraf 5: Tebessümün fotoğrafı

Bu fotoğraf anlık bir görüntüdür. Elektrik tellerinin duruşu bir gülümseme emojisi gibidir. Ama bu emojiyi bize göstermek isteyen kuşlardır. Kuşlar, bu emojinin farkındadır zira simetrik duruşlarıyla bunu yansıtmaktadırlar. Bu fotoğraf, hayatın anlık görüntülerinin tebessüm ettirici mutluluklarla dolu olduğunu göstermektedir.

Bu fotoğrafın motivasyonu, kuşların insanoğlunun hayatı zorlaştıran ciddiyetine ve mutsuzluğuna dair, mutluluk çağrısını görmektir. Mutluluk, bir tebessümle gelir

GÜN AYMADI BU SABAH/Nurcihan KIZMAZ

 

Günaydın diyemedi kimse bu sabah,

Gün aymadı, zil çalmadı,

Ders başlamadı,

Öğretmen tahtaya 'bugün' yazmadı.

Bir çok şey eksildi dünyadan,

Umutlar bitti, hayaler yitti,

Bir anne yavrusunu teselli etti.

Bir çocuk yere düştü,

Çantasından yarınları döküldü,

Defterine kan bulaştı,

Acı haber tez ulaştı.

Günaydın diyemedik bu sabah,

Kimsenin dili varmadı

BİLİNÇ Mİ AKIŞI KAN MI KEDER Mİ/Ferhat ALTUN

 

tercihlerimiz mi kaderimizdir

kader mi tercihlerimize tesir eder

yoksa

biz

ahret gününde mi

beraberiz

sözüm yaralanmışların değildir aynası

yaralayanı da tahtaya koymamışım

ruhumu gürbüz bir kısrak eyerleyeli

o at demiş oku

ben oku vurmuşum

değil oku atanı

sözüm demlenecek bir şey mi değil

ben mi boş vadilerde gezerim

ezerim insan hurdasını

kanı borsaya düşmüşse

sözüm hep bir askıda bırakır adamı

neredeyim nasıl geldim buraya der duyan

ben sözümü söyledim söyleyeli bu yan

hiç kimsem olmadı

zaten sıla demek ayıp değil mi

bu gurbet içinde

çin’de değil

gurbet gurbet içinde

sözüm niye ulaşsın ki sana

sen yere düştün benim dizlerim kanadı

bana bıçak sapladılar sen ıh bile demedin

sana kurşun attılar siperdi benim göğsüm

beni öldürdüler sen ah bile demedin

sana değil

dönmeyecek olanadır sözüm

o ki güllerin çobanıydı

adamın hasıydı

hele bir hiddetlensin

gök onun rengiyle renklenirdi

o gülünce gülerdik o ağlayınca ölürdük

kılıçlarımıza hep onu yazmıştık

çadırlarımızda onun adıydı lambamız

her ne zıkkımsan ey 

sana değil sözüm

bir ümmiyedir

ben bir ümminin gölgesinde değilsem

kıyamet neyimedir

NEREDE RUHUMUZDAKİ PARTİZAN/ G. Hasan EJDERHA

 

Fücr dumanları yükseliyor
Fabrika bacalarından,
Kara fücrle karışan işçinin teri...

En sevdiğimiz rengi
Öğreniyoruz reklamlardan;

Kalmadı, kestik kıvırcık sakalları.

Küheylan ruhumuz bağlı;
Nerede ruhumuzdaki partizan?

Bir İsmin Peşinde/Gülbahar OK

Bazı insanlar vardır… Hayatınızdan fiziksel olarak çıkarlar ama kalbinizden asla gitmezler. Ne bir mezar taşları olur başucunda beklediğiniz, ne de bir vedaları… Sadece eksik bir cümle gibi kalırlar içinizde. 2023 yılının Şubat ayında, Kahramanmaraş’ta yer sarsıldığında sadece binalar yıkılmadı.

Hayatlar yarım kaldı, hikâyeler sustu, isimler kayboldu. O isimlerden biri de benim için Çiğdem’di. Onu aradım. Günlerce, haftalarca… Ulaşabildiğim herkese ulaştım, ulaşamadıklarım için dua ettim. Ama bazı kapılar hiç açılmadı. En zor olanı ise şuydu: Bir insanı arıyorsunuz ama onu bulmaya yetecek kadar bilgiye bile sahip değilsiniz. Bir isim… Bir eş: Nazım… İki çocuk… Ve koskoca bir bilinmezlik.

İnsan bazen çaresizliğin en saf hâlini böyle öğreniyor. Zaman geçti. Acı kabuk bağladı ama hiç iyileşmedi. Ta ki bir gece rüyamda onu görene kadar… Çiğdem ablayı. Sanki bana “buradayım” der gibi.

Uyandığımda içimde yeniden bir umut yeşerdi. Bir kez daha aramak istedim. Ama hayat bazen umudu bile sessizce geri çevirir. “Bulamayız” dediler. Ve ben, kaderin bu kısmını kabullenmek zorunda kaldım. Derken hayat, hiç beklemediğim bir yerden bana kapı araladı.

Sosyal medyada gördüğüm bir isim… Emine. Sadece bir davetle başlayan bir konuşma. Londra’dan Dublin’e uzanan bir yol… Ve ilk kez tanıştığım birine karşı hissettiğim tuhaf bir yakınlık. Sanki yıllardır tanıyormuşum gibi. O da aynı şeyi hissetmiş. Bazen insanlar birbirini tanımadan tanır. Kalpler, isimlerden önce buluşur. Sohbet ilerledikçe hayat hikâyeleri döküldü ortaya. Deprem… Kayıplar… Bir abla… Çocuklar… Bir eş: Nazım…

Ve sonra bir isim düştü cümlenin içine: Çiğdem... Ama ben hâlâ farkında değildim. Ta ki bir fotoğraf isteyene kadar… Ve o an… Zaman durdu. Yıllardır aradığım, rüyamda gördüğüm, kalbimde eksik kalan o isim… O yüz… Karşımdaydı. Bir fotoğrafın içinde. Gözyaşları bazen sadece bir duygunun değil, yılların yükünün boşalmasıdır. O an ağladım. Çünkü artık biliyordum. Çünkü artık kaybolmuş bir hikâye yeniden bir anlam bulmuştu.

Meğer bazı insanlar kaybolmazmış… Sadece yolları uzarmış. Ve meğer bazı karşılaşmalar tesadüf değilmiş… Dua gibiymiş. Ben o gün şunu anladım: Bir insanı gerçekten sevdiyseniz, onu aramaktan vazgeçmeseniz de olur, vazgeçseniz de… Hayat bir gün sizi onun hikâyesine yeniden götürür.

Belki bir rüyada…

Belki bir şehirde…

Belki de hiç tanımadığınız birinin gözlerinde. Ve o gün geldiğinde anlarsınız: Bazı bağlar, dünyaya değil, kalbe yazılmıştır. 

Selametle göç edenlere rahmet, kalanlara sabır ve selam olsun...

ÇOMÇALI GELİN/Nurcihan KIZMAZ

Bir tahta çömçeye bağlandı umut,
Başında eski bir yazma,
Annemin sandığından kalma.

Her kapıda bir tas su,
Biraz bulgur, biraz yağ,
Ablamın canı sağ olsun,
Yağ, yağmur, sicim gibi yağ.

Gökyüzü duygulandı
Bu çocuksu duaya.
Bir serinlik geldi önce,
Toprak sevindi ince ince.
Arap kızı camdan bakarken
Bulut eşlik etti bu sevince.

KAPIÇAM MEZARLIĞI/Hasan Keklikci

 

Selamünaleyküm Abi. 

-Aleykümselam- 

Mezarları yapmışlar, baş taraflarına isminizi de yazmışlar. Bana bıraksalardı gider, Tercümanınızın gezdiği dağlardan çiçeklerle konuşurken elini koyduğu, yorulduğu zaman yaslandığı bir taşı getirir dikerdim senin başucuna. O zaman Ferhat’ı başucunuza oturmuş, elini mezar taşınıza koymuş gibi hayal ederdi size gelenler. Güzel bir taş olurdu. Yazısız! Halilcik dedemin mezar taşı gibi. Bu sayede “mayın”lardan da kurtulmuş olurdunuz. Bu mezarda yatanın siz olduğunuzu dostlarınızdan başka kimse bilmezdi.

Dün sabah kalktım sakalımı kestim Abi. Çoğu zaman Hocamgil gelmiyorlar. Dükkân’ın en yaşlısı gösteriyor beni bu beyaz sakal. Cengiz Dağcı aklıma geliyor. “Kar da ölüm gibiydi. Ak ve sessiz.” Kar gibi beyaz sakal! Dükkân’da Şaman Türküdarınız “Bugün pazar-ı aşktır…” çalıyor. Tezenesi zalım. Teller ha kırıldım ha kırılacağım. Saz elinde feryat ediyor. Bizim döller size konteyneri anlatmıştır. Konteyner, yeni dükkânımız. Sırtımı konteynerin duvarına yaslıyorum. Kafamı kaldırıyorum; böyle. Gözlerim kapalı. İnsan kendini şahın önüne atılmış piyon gibi hissediyor. Tek başınasın. Düşünsene. İlk hamle sana! Korku da insan için yaratılmamış mı Abi? İki tarafla da ara açılmış, yani, diyorum, gidenler ve kalanlarla. Ve kendimi gidenlere daha yakın hissediyorum. Ölümün bedelini ödedim nasıl olsa; diyorum ya, beyaz… sakal… Günün birinde benim de bahtıma denk gelecek çünkü: Ölüm. Ama eğerim başımı beklerim. Yaka paça olmam ölümle. Ölümden korkuyorum Abi… Şimdi biri benim gibi böyle sırtını dünyaya dönüp oturmuş olsa. Arkadan sessizce biri gelip “beh” dese, insan ağaya fırlamaz mı, korkmaz mı Abi? Ölüm “beh”ten daha korkunç değil mi? İnsanları öldürüp öldürüp şuraya koymuyor mu, ölüm. Korkmuyorum, diyenler yalan söylemiyorlardır belki de. Korkmayan vardır ölümden. “Namazı dosdoğru kılanlar…”

Namaz… İki adım önümde beleş bir şey dağıtılıyor da, bitirip oraya yetişmek çabasındaymışım gibi kılıyorum namazları. İnsan sabah namazının sünnetinde, birinci rekâtta Ettehiyyatüne oturur mu Abi? Her oturuşta dizlerimin dibine putlar dökülüyor parmaklarımın arasından. Milyon kilometre öteden bir müzik sesi duysam, öğle namazında olsam, biri gelse, bir mendil uzatsa. Mendili alırım, halay başıymış gibi oynarım diye korkuyorum. Bayram sabahı… Tuttuğum oruçları düşünüyorum. Yaprak bitlerinin yediği taze bir yaprak gibi geliyor bana. Güneşe tutmaya cesaret edemiyorum. Sapından ucuna delik deşik olduğunu görmekten korkuyorum. Abi… Tüm oruçlarımın. Senin anlayacağın korkuyorum Abi. Bazen namazın duasını deşirirken aklıma geliyor; düşünüyorum, kollarımı dirseklerimle birlikte yıkamışım ama kulak yumuşağına kadar yüzümü yıkamayı unutmuşum.

Unutmaktan korkmuyorum. İnsanların ismini unutuyorum mesela. Sonra bizim Nahırönü’lüler gibi anlatıyorum da anlatıyorum. Yok Abi Nahırönü lafı size değil. Öylesine. Sonra, diyorum, keşke çok çok iyilik yapsaydım. Ve unutsaydım…

Buraya gelmeden önce Kavlaklı’ya gittim Abi. Tan yeri ağarırken sen önde bizler arkada beraber gittiğimiz yere. Efendi Hocam’ın yolunun kenarına. Kavlaklı kabristanına… Biz sonra anlamıştık o gün senin ne yapmak istediğini. Sen, son yolculuğuna hocamın kapısından çıkmak istemiştin. Biz, muhtar ayıp etti, demiştik. Üzülmüştük. Sonra kadere teslim olmuştuk hep beraber. Abdesti olmayanlar abdest almıştı üzerinde “Halil Doğan Anısına” yazılı çeşmeden. “Anısına”... Sen aşağılara inmediğin zaman, “Bu hafta hatıram oluşmadı” derdin. Hatıra…

Şükür ki seni oraya bırakmamışız. Karalamak gibi olmasın ama orası çok da güzel bir yer değilmiş. Ahır Dağı’nın sadece bir ucu görünüyor. Ve üç beş tane şu, senin “dolmanın üstüne tatlı” yenen zengin bağ evleri. Alt tarafında, adını demekte zorlandığım ucube bir yer; Expo fuar alanı. Dönme dolap, demirden kadın. Yıl on iki ay, yirmi dört saat fabrika gürültüsü. Vızır vızır arabalar, servis araçları. Sonra, sağın solun köylülerle dolu olacaktı! Bu son cümleye tebessüm ederdin. Yok, yok şaka bir yana sen insanları seversin Abi.

Burası Dükkân’daki yerinize benziyor. Her taraf görünüyor. Bir tarafınızda Türküdarınız, bir tarafınızda Tercümanınız. Karşıda Ahır Dağı’ndan, Milcan’a memleket gözünüzün önünde. Hemen alt tarafınızda Suriyeli çocuklar var. Geçen bir gün geldiğimde görmüştüm. Anlatırsam üzülür müsün? Yine bir çocuk. Annesi ve babası yanında. Annesi ha bre ağlıyor. Gözlerini siliyor yine ağlıyor. Çocuk mezar taşını öpüyor. Ağlayan küçük kardeşini öpen bir abla gibi. Öpüyor. Mezar taşını. O minik dudaklarının mezar taşına her değmesinde, insanoğlunun diline doladığı bütün kelimeler boşa çıkıyor Abi. Her dilde dünyanın kelimesini bilsen neye yarar, diyorum…

Yağmur atıştırmaya başladı. Başıma düşen üçüncü damladan sonra kulaklarım çınlamaya başlar benim. Vücudumun her bir uzvu ayrı baş çeker. Burnum akar. Boğazım şişer. Haşa, sümme haşa asla şikâyet etmiyorum. Bu kulak sana, bana yaptığından daha beterini yaptı yıllarca. Sonra diskler. Ne oldu? Ne oldu? Sonuç? Kulak, diskler toprak oldu. Yine seninle biz kaldık. Hastalık lafı değil Abi bu; tespit. Bilgiyi paylaşmak bir yönüyle.

Sizinle paylaşma ihtiyacı duyduğum çok bilgi birikti bende Abi. Aziz Dostunuz D. Mehmet Doğan bir hastalığa yakalandı. Yücel Ayrıçay dostunuz da. İkisine de çok çektirdi hastalıkları. Mekânları cennet olsun.

Şikâyet etmem. Bana da az çektirmedi bu hastalık. Bir titreme geliyordu aklımı alıyordu. Geceleri üç dört defa üzerimi değişiyordum, kan ter içinde kaldığımdan. Bir deri bir kemik bırakmıştı. Kollarımda iğne girmedik damar kalmadı. Her yerim mosmor. Bilim kanımıza susamış Abi! Filmlerdeki gibi, bir öğleden sonra doktor hastalığın tespit edildiğini söylemiş hanıma: Kansere tutulmuşum. D. Mehmet Doğan abi gibi, Yücel Ayrıçay hoca gibi. Tedavi için başka bir hastaneye sevk etmişler. Sonra her haftanın her perşembesi Gaziantep! Kan, iğne, hap, kemoterapi. Saç, sakal, bıyık…

 Yağmur artmaya başladı Abi. Ben yekiniyorum. Sizi ziyaret etmek, konuşmak, derdimi dökmek sadrıma şifa olur inşallah. Korkularım için meraklanmayın. Korkunun yanında umut da var. Şükür, umudum korkularımdan daha fazladır. Âşık Mısdılı’yı bilirsin Abi. Sizin o taraflı. Hartlap’tan. Daha doğrusu Kadılı’dan. Ama Mısdılı’nın yaşadığı vakitler Kadılı Hartlap’a bağlıymış. Hoş o zamanlar bütün Batı Köyleri Hartlap’a bağlıymış: Hartlaplıların dediği dedikmiş yani! Neyse ben onu demeyecektim. Mısdılı bir şiirinde ”Basmam gam şehrine, eylemem keder/Felek cellât olmuş, gör bana neder/Mustafa cennete gider mi gider/Ümmetiyim hakkı huzurumdur bu.” diyor. Seyyid Abdulhakim Arvasî Hazretleri de Necip Fazıl Kısakürek’e: “Bir gemi giderken, paspas da içinde gider. Yeter ki o geminin içinde ol Necip!” demiş. Büyüklerin böyle çok sözleri var Abi. Sen beni bilirsin; derdim tam olarak cennet değildir, dersem fazla ileri gitmiş olurum. Fakat Bezm-i Elest’te verdiğim sözü tutamamış olarak o divana çıkartılmaktan korkarım.

 Bana müsaade Abi. Yağmur daha fazla artmadan Hacı İbrahim’e uğrayacağım. Bir de Hacı’nın biraz aşağısında Turgut var. Yeğenim. Bizim Yahya’nın, sizin deyiminizle Yayha’nın oğlu. Hocamgile etsiz kuşbaşı yapan Yayha’nın Turgut’u.

ÜTÜSÜZ KEFEN TAPUSUZ MEZAR RANDEVUSUZ ÖLÜM/Samet YURTTAŞ

 

Ölümü unutanlar için:

Kitap aralarında unutulmuş

Bir öğüdü yineleyen takvim yaprakları,

Sen say ki zaman unutulmuş.

Bankalarda, borsada, yastık altlarında...

Unutulmamış değerli kağıtlar.

Kurumuş mühürler ;

Tapu senetlerinde,

Emlak ofislerinde, arsa hisselerinde...

Ah ne yazık!

Ölümün mührü ıslak,

Ölümün mührü taze.

Yağmura yakalanan ölüler için:

Yağmura yakalanmış bir ölü

Evine döndüğünde

Yani ütüsüz kefenine

Yani kıblesine

Yani topraktaki hissesine

-Hamdolsun bizi eve döndürene

Hamdolsun bize randevusuz davet verene-

Telaşla yürüyenler için:

Çocuğun ilk cenazedeki acemiliğinde

Kürek sallayan isabetsizliğinde

Ve kazmayı balçığa vuran ellerinin naifliğinde

Ah ne yazık!

-Hep şık giyinirdi cenaze merasimlerinde

Şimdi ölü, bir çocuğun acemi ellerinde-

Hamdolsun ütüsüz kefen diken terziye

Hamdolsun tapusuz mezar gösteren bekçiye

Hamdolsun randevusuz ölümlere

Hamdolsun Allah’a ve randevusuz davetlerine

Bayram Ertesi/Nurcihan KIZMAZ

 

Dün kahkahalarla dolan odalar,

Bugün biraz karanlık, biraz dağınık.

Mesela ,hâlâ bayramdan kalma

Bir tabakta yarım kalmış ikramlar,

Bir sandalyede unutulmuş bir hırka

Ve gidenlerin ardından ağırlaşan hava.

Ve sonra… her şey sıradan,

Saatler eski ritmine döner.

Anne, her odada bir iz ararken dünden ,

Baba köşesine çekilir—

İç çekerek, yeniden.

SADRA ŞİFA MÜTEBESSİM BİR ÇEHRE FERHAT AĞCA/Emre Birsen

 

Evvelen söyleyeyim müzeyyen kelimat ile metni tezyin etme kabiliyetinden mahrum bir kimseyim nadirattandır kağıdın ak yüzünü kalem ile kara etmem. Zelzele neticesi göçen dostlar için arada karalamalarım olmuş idi Ferhat müstesna, onun için bir yazı yazamamıştım şimdiye dek… İmdi merhum ve mağfur dostların ervahını rencide etmeme endişesi ile yazıyorum bu yazıyı.

Bazı zevat vardır ki dünyada iken ahirette gideceği yeri belli eder. Ferhat da onlardan biriydi. Herkes tarafından sevilirdi. Haber-i Nebeviye göre gök ehlinin sevdiğini arz ehli de severdi. O haseble niyazımız odur ki Hakk Teala zelzelede vefat eden bilcümle zevatı cennetiyle müşerref eylesin.

Ferhat… Nazar ettiği ademin sadrına şifa mütebessim bir çehre, siretinin suretine inikas ettiği mütenasip bir vücut yapısı… Eski devirlerden numune olarak günümüze gelmiş bir gönül adamı… Mücavirimizde mukim her dost gibi onun da alakadar olduğu bir sanat var idi daha ziyade musikiye mütemayil idi. Böylesi zevatın illaki bir musiki aleti ile alakası olur. Tambur meşk ederdi dost meclisinde… O narin ellerindeki musiki aletini konuştururken bize sükut düşerdi.

Kadim geleneğin musiki nağmelerini mızrabıyla tambur sinesine nakşederken kulağımızdan kalbimize seyrüsefer eden tınılarla şad olurduk. Tabakasında muhafaza ettiği tütünü bir sanatkar edasıyla sarıp size ikram eder, mütebessim çehresinin ta merkezinde yer alan gözleri ile kalbinize sürur verirdi.

Aldığı her nefes dünya zindanına attığı bir çizik olan dükkan muhibbanı gibi o da dünyevi meselelere bigane idi.

Mutad üzere yine bir Cuma günü dükkanda tanışmıştık. Latif, zarif ve mütebessim çehresi ile selamlaştık. Pek kısa fasılalar ile olmasa da dükkanda, durdunun çayevinde veyahut şehrin muhtelif çay ocaklarında bazen de nahırönündeki değirmende buluşur, çay ve muntazaman sardığı tütün refakatinde hasbihal ederdik. O demlerde mekteb-i ziraatte yüksek tahsilde talebe idi. Edebi, nazenin ve medeniyet dertleri olan bir zatın ziraat tahsili yapması garibime gitmişti. Ahiren alıştım. Elbette sulh olamadığımız müşterek bakamadığımız meseleler de var idi. Lakin ademoğlu da muhtelif meşrep ve neşvede halk olunmuştu. Bu şuur ile nazar edince müşterek noktaların galebesi muhabbete ziyadelik katar idi zira önümüzden gidenlerden böyle teallüm etmiştik. Ondan sebep hiç münakaşa etmemiştik.

Mezkur dost, irfan geleneğinin ocaklarında dem tutar, yanısıra dükkanın manevi evtadından olan başta Ali hocam, Muzaffer hocam, İsmail emmim ve merhum kumandan Ahmet ağabeyden müstefid olup hayatını tezyin ederdi. Merhum ve mağfur istiklal şairimiz Mehmet Akif’in tasavvur ettiği Asım’ın neslindendi o. Tefekkür dünyası, zarif ve sade hayatı ile de mostar gençliğine emsal teşkil ederdi.

Ziraat Mektebindeki odası, Pınarbaşı Çınarı, Kulağıkutlu Mescidi mülaki olduğumuz diğer yerlerdendi. Sebepsiz tebessümümüz olur ki bazen dostun suretine ziyadesiyle yakışan kendine has tebessümünü unutmamak ve yad içündür.

Bu aziz dosta bir gün o kadar imrenmiştim ki fakiri arayıp ağabey bugün ne oldu biliyor musun deyu sual etti. Bilmem efendi dedim. Ferhat’ın dayısı Ahmet efendinin mesleği yapımcıydı. Mesleğinden mütevellit hep film setlerindeydi. Ve bu defa Cenab-ı Pir Hz. Mevlana’nın aziz ve müşerref hayatını anlatan Rumi adlı dizi için Konya’da idi ve Ferhat’a demiş ki: “Hz. Pir’in puşidesi kıymettar büyüklerimizden Ömer Tuğrul Efendinin nezaretinde değiştirilecek gelmek istersen… Bizim Ferhat ivedilikle bilet temin etmiş ve Konya’ya vasıl olmuştu. Ve Hz. Pir’in sandukasına el yüz sürmüştü. Nasıl bir bahtiyarlıktı ki hala imrenirim. Yegane imrendiğimiz vaka bu değildi, Ömer Tuğrul Efendinin alem-i cemale irtihaline şehadet için Dersaate gitmişti mesela… Bilcümle dükkan ahalisi gibi meşayıha ve dervişana hürmet ederdi. Derununda onlara ve ehli beyte muhabbet mahfuzdu.

Sonraları, kim bu namı ve unvanı verdi bilmem lakin zarafetine ve nefasetine nihai derecede yakışan “Çiçeklerin Şeyhi” oldu. Maraş’ın çiçeklerine gönülden bağlıydı. Bu bağ mesleki bir irtibattan ziyade bir nevi ahbaplık idi. Nebatat ile hasbihal eder, selamlaşır, hal u hatır sorardı. Akademik sülukunun haricindeki kalbi irtibatını yazıya nakledip “Maraş’ın Çiçekleri” namıyla evvelahir mecmuasında bir yazı dizisine başlamış ve birkaç yazısı neşredilmişti.

Fakirin yol arkadaşı idi dersaadette mukim olduğum demlerde bizi ziyaret eder, suriçindeki sahabe makamatını, evliyanın kabr-i şerifini ziyaret ile gönlümüzü şenlendirdik.

En son haberleşmemiz telefon ile olmuştu. Akademik hayatındaki serencamına Diyarbekir vilayetinde devam etmek için oraya gidip müracaatını yapmış ve ahirinde hemen fakiri aramıştı. Ağabey bana söz ver bu şehri seninle gezelim demiş ben de hüsn mukabele ile cevap vermiştim. Lakin nasip olmadı.

Bir gün geldi zelzele-i arz cihanı yer ile yeksan eyledi. Göçtü gitti mahpusu dolan hakiki aleme… Hem madden hem manen tahrip etti bu zelzele bizi. Neticeten Ferhat dünyevi vakit taksimatına göre kısa lakin manen bereketli bir ömrü tamamlayıp Cenab-ı Hakk’ın ircii emrine ittiba ile irtihal-i dâr-ı bekâ eyledi. Bakiye hüzne varis oldu gidenlerin ardından.

Zelzele ve akabinde birçok dost ve muhabbet ettiğimiz zevat gitti alem o kadar ıssızlaştı ki bize. Kalabalıklar dahilinde kapı aralığından sızan soğuk gibi yalnızlık düştü hanemize. Bakiye, temas etsen devrilecek kamet halinde kalemi kayıp, yumruğu kırık, kalbi mecruh kaldı. Giryan bir hal ile karalanan bu yazı bir dostun aziz hatırasını yad içindir.

Tekrar mülâkî oluruz bezm-i ezelde

Evvel giden ahbâba selâm olsun erenler

Cenab-ı Hakk’tan niyazımız sürgünümüzü hüsn hatime ile tamamlayıp iman ile göçmektir vesselam.

ANNEM VE KARDEŞLERİM/G. Hasan EJDERHA

Uyansam kâbusla gece yarısı

Annemin elleri okşardı başımı

Ateşler içinde titresem 

Annemin eli ısıtırdı

Korkardım ben karanlıktan

Annem açardı ışıkları

Ağlasam dizimdeki yaralardan

Annem sarardı yaraları

Sahurda top sesinden korksam

Annem kollarıyla sarardı

İlk orucumu tutsam

Annemin tebessümü alkışlardı

...

Çocuk uyandı bomba sesiyle

Annem okşar mı saçlarını 

Vedalaşamamış kardeşinin cesediyle

Annem siler mi gözyaşlarını

Kolunu kaybetmiş bir çocuğun

Annem sarar mı kollarını

Karanlıklar içinde kalmış şehrin 

Annem açar mı ışıklarını

Bacaksız kalmış yetime

Annem öğretir mi yürümeyi

Uzakta ağlayan kardeşime

Annem götürür mü beni

SARIŞMAK/Melih ERDEM

 

“hadi konuşalım şurada bir

tütün içip sarılıp duralım

sarılıp sarılıp duralım

deli sansınlar”

Fazlı BAYRAM

Gurbetin ilk zamanlarında her elini uzatanın göğsüne göğsümü, omzuna başımı yaslamak istiyordum. Her tanıştığım kişiye tanıştığıma memnum oldum demek yorucu geliyor. Onun yerine sarılmak, omzunda bir sarılmalık dinlenmek, acaba o bedenin içinde bir yerde gönlüme şifa vereceği bir şey var mı diye aramak istiyordum. Sebebini epey zaman geçtikten, hengameler, gürültüler sükuta erdikten, hülasa delirdikten sonra anladım.

Malumu olanların malumudur gurbet ele düştüğüm zamanlar pek hayırlı ve hoş zamanlar değildi. Enkaz altında canlar, yerin üstünde sadece nefes alan bedenler vardı. Bu mahşerin ortasında gurbete gitmek zorunda kalmıştım. Gün bir bir ilerledikçe canlarımızın emanetlerini teslim ettiği haberleri geliyordu kilometrelerce ötedeki gurbete. Şiştikçe şişiyor, nefes alamıyor ne gözümden yaş dökebiliyor ne de oturup adam akıllı yas tutabiliyordum. Türküdâr’ın bedeninin enkazdan çıkarıldığı gün artık kursağımdaki şişliği atmam lazımdı. O zamana kadar hiç göz göze gelmediğim, yan yana durmadığım, sesini hep bir kayıttan dinlediğim, gözüne bakamadığım, kollarımı saramadığım Büyücü’yü aradım:

“Abi selamünaleyküm. Ben Savaş Hocam’ın talebesiyim. Dört sene dizinin dibinde büyüdüm. Seher Yeli’yle çiçek suladım. Bana çiçeklerle konuşmayı anlattı. Her gün gidip tekkesinde çay içtim. Tabakasına kâğıt, kağıdına tütün, tütününe duman oldum. Başkomutan’la yol arkadaşlığı yaptım. Geceleri caddelerde bir bir geçtik sokak lambalarını. Bir kere cesaret edip tercümanlığına soyundum da elim ayağıma dolaşmıştı. Türküdâr’ın sazının sapının altında oturmuşluğum da var. Hatta bir ara heves edip ben de bir saz edinmiştim. Aldı eline çaldı da çaldı sonra geri verdi. Üstünde mızrabını unutmuş meğer. Geri vermek istedim almadı senin olsun dedi. Cüzdanımda taşırım o günden beri.” dedim. Yarım saat ağladık. Hiç konuşmadık. Sadece göz yaşlarımız aktı. Sadece hıçkırıklarımızla anlaştık.

“Lan Seher Yeli!” dedi.

Daha istekli ağladık bu sefer. Ciğerlerimizden ağladık. Artık göz yaşımız tükenmişti çünkü.

“Olur ya, ölüm var. Bak gidiyorlar bir bir. Sesini duymak, tanımak istedim, öteki tarafta bize şefaat ederlerse vardığımız yerde birbirimizi bilelim diye. Tanımıyorum ben sizi. Tanışma fırsatımız olmadı. Sarılmadık yani hiç. Abi siz Seher Yeli’ne sarılmış biri olarak ve bu kadar ağlamanın hatırına, ilk görüşmemizde sımsıkı sarılıp hüngür hüngür ağlar mısınız benimle?” dedim.

“Kurban olurum! Sarılmam mı? Sımsıkı sarılırım. Hem de ne ağlarım! Sular seller ağlarım, söz!”

O gün söz almıştım. Söz kere söz.

Aradan birkaç yıl geçti. Şehr-i Maraş’ın otogarının kapısının önünde sımsıkı sarıştık kendisiyle. Hüngür hüngür de ağladık. Türbedar’ın “Haydi artık gidelim.” derken ki ağlamaklı ses tonuna rağmen kıskandırırcasına ağladık, çatlatırcasına sarıştık. O zaman tam anlayamamıştım sarışmanın manasını. Ta ki Türküdar’ın kardeşiyle Kapıçam’da sarışana kadar. Ya Rabbim o ne sarışmaktır. O ne kucaklamaktır. Ahir ömrümün hiç bitmesini istemediğim anlardandı. Çünkü o zaman fark edebilmiştim sarışmayı. O zaman anladım DAğca ile sarışmanın niye o kadar zor olduğunu. Halbu ki yıllar önce de tanışmıştım kendisiyle. Ama sarışmak başkaymış.

Çeşit çeşit gurbet vardır der Başkomutan, çeşit çeşit de sarılmak varmış. Sarılmak sadece sımsıkı sarmak, kollarını vücudunda dolandırmak, omzunu başına yaslamak, kokusuna sinmek değilmiş. Kendiyle beraber derdini kucaklamak, hüzün alıp hüzün vermek, yükünü alıp omuzlarını rahatlatmak, ruhunu ruhuna sarıp gönüllerini tanıtmakmış sarılmak. Aslı “Sarışmak”mış. Sarmaşık olup tanış olmakmış. Sarıştıkça tanışmakmış. Var ol Büyücü!

AŞKIN YOLCULUĞU/Rıdvan GÖKCE

Vardı bende bir zamanlar
Şan u şeref ve haysiyet
Hepsini yar kapısında
Bekler iken zayi ettim
İzzet aradım zillet buldum
Bu hal üzre neşvelendim

İsmin dilime vird eyledim
Gizli aşikar sarf eyledim
Halk gözünde küfreyledim
Bu hal üzre neşvelendim

Harabat ehli ile
Düştüm kalktım cem eyledim
Zahid beni tan eyledi
Bu hal üzre neşvelendim

Mecnun Ferhad bulmak için
Aşka ruhsat almak için
Düştüm mihnet illerine
Bulamadım kûyunu
Erenlerin peşinden
Vardım şahın kapısına
Bu hal üzre cezbelendim

İkram etti pir-i mugan
Verdi tütün kesesini
Ondan aldım nefesimi

Yaktım hikmet od’unu
Vakıf oldum esrarına
Zemin u asuman meczeyledi
Bu hal üzre neşvelendim

SINIKÇI ÖKKEŞ / TEYFİK KARADAŞ

 

Gölbaşı Meslek Yüksekokulun çalıştığım zaman aynı okulda Mehmet Akça isminde öğretim görevlisi olarak görev yapan bir arkadaşım vardı. Mehmet Akça kabına sığmayan, aktif ve çok çalışkan bir insandı. Koştuğunu tutar, attığını vururdu. Yüksekokuldaki uhdesinde bulunan resmi görevleri en iyi şekilde yerin getirmesinin yanında, fahri olarak ta Gölbaşının gelişip kalkınması için kafa yoran, emek sarf eden bir adamdı. Üniversiteyi Kıbrıs’ta yabancı dille eğitim yapan bir bölümde okuduğu için ana dili gibi İngilizce konuşurdu. Memuriyete başlamadan önce özel sektörde çalışmış, dış ticaret müdürlüğü yapmış uluslararası tecrübeye sahip bir yöneticiydi. Dünyayı elinin içi gibi bilirdi.

Mehmet Akça ile ailecek görüşür, birbirimizin evine gider gelirdik. O Gaziantepli ben Kahramanmaraşlı olunca aramızda kültür farkı yoktu. Mutlu günlerimizde birlikte güler, kederli günlerimizde beraber ağlardık. Sosyal yönden aynı duygulara sahiptik. Mehmet Akça vatanını milletini seven duygusal bir insandı. Ülkemizin kalkınması için hayalleri olan, memleketin sıkıntılarını kendisine dert edinen genç bir entelektüeldi. Görev kapsamı alanında olmadığı halde Gölbaşı Organize Sanayi Bölgesinin kurulmasına öncülük etti. Öncülük etmekle kalmadı, gecesini gündüzüne katarak organize sanayi bölgesinin kurulup, üretim faaliyetine geçmesi konusunda önemli katkılar sağladı. Bu işi yaparken karşılaştığı sorunların, yaşadığı sıkıntıların en yakın tanığı benim.

Mehmet Akça bu kadar hareketli iş hayatı içinde bir taraf tanda sağlık sorunları ile de boğuşuyordu. Genç yaşta bel fıtığı hastalığına yakalanan Mehmet Akça’nın derdine tıp ilmi bir türlü çare bulamıyordu. Mehmet Akça bel fıtığı hastalığından dolayı çok rahatsızdı. Bel fıtığı hastalığı onun günlük yaşamını olumsuz yönde etkiliyordu. O günkü şartlarda yirmi beş yaşında bir genç olduğu halde seksen yaşındaki bir ihtiyar gibi beli bükük vaziyette geziyordu. Rahatsızlığı için Gaziantep, Adıyaman ve Kahramanmaraş’ta gitmediği doktor uğramadığı hastane kalmamıştı ama hiçbir hekim onun derdine çare bulamamıştı. Mehmet Akça bu rahatsızlığı tedavi olmadan vatani görevini ifa etmek üzere Konya’ya askere gitti.

Konya’da askerlik temel eğitimini tamamladıktan sonra asteğmen rütbesiyle İzmir’in bir ilçesine askerlik şube başkanı olarak görevlendirildi. İzmir’de şube başkanı olarak çalışırken İzmir’deki gelişmiş hastanelerin birinde bel fıtığından ameliyat oldu. Ameliyat olduğu sene biraz rahatlar gibi oldu ise de askerlik dönüşü bel fıtığı hastalığı yeniden nüksetti. Ben başta olmak üzere okulumuzun bütün çalışanları Mehmet Akça’nın rahatsızlığına çare aramak için seferber olduk. Bel fıtığı hastalığına yakalanıp alternatif tıp teknikleriyle şifa bulan insanlarla görüştük. Denize düşen yılana sarılır misali tıp ilminde çare bulamayınca bel çekme işi yapan sınıkçılar başta olmak üzere koca karı ilaçları yapan herkesten çare aramaya çalıştık. Alternatif tıp yöntemiyle Kayseri’de, Ceyhan’da Kahramanmaraş’ta tedavi olan şahıslarla temasa geçtik. Görüştüğümüz insanlardan birçoğu gitmiş olduğu sınıkçıdan fayda gördüğünü söylese de bir kısmı hastalığının daha da arttığını dile getirdi. Gölbaşına yakın olmasından dolayı Mehmet Akça’yı ilk önce Kahramanmaraş’ta masaj yöntemiyle bel fıtığı hastalarını tedavi eden Sınıkçı Ökkeş’e götürmeye ikna ettik.

Sınıkçı Ökkeş’in telefon numarasını aldık. Telefon ederek cumartesi günü için randevu ayarladık. Kabataslak olarak evinin yerini öğrendik. Sınıkçı Ökkeş’in bu tedaviyi yapacağına yarı inanır, yarı inanmaz vaziyette cumartesi günü sabah erkenden yola çıktık. Randevudan dört saat önce Kahramanmaraş’a vardık. Kapalı Çarşıyı, Çarşı Başını, Ulu Camiyi dolaştık. Gezdiğimiz yerlerdeki Attarlarda evlerin biber, ekşi, nane gibi ufak tefek ihtiyaçlarını satın aldık. Fidan Kardeşler Lokantasına gidip karnımızı doyurduk. Lokantadan çıktıktan sonra Sınıkçı Ökkeş’in evinin olduğu semte gittik. Uzun aramalar sonunda Kahramanmaraş Kalesinin arka taraflarında çıkmaz bir sokak içerisinde Sınıkçı Ökkeş’in evini bulduk. Ev dıştan bakıldığında metruk bir vaziyette görünüyordu. Çatı sacı paslanmış, mavi renkli dış cephe boyası tarif edilemeyecek başka bir renge dönmüştü. Saçak altından görülen tahtalar susuz kalmış toprak gibi yüz yerinden yarılmıştı. Ev dışarıdan bakıldığında insan yaşamayan boş bir ev gibi görünüyordu. Zili çaldık. Kapı açıldı. Kapıdan içeri girdiğimizde küçük bir avlu karşıladı bizi. Avludan sonra evin ikinci katına çıkan ahşap merdivenden çıkarak Sınıkçı Ökkeş’in muayenehanesine ulaştık. Mehmet Akça merdivenden çıkarken bayağı zorlandı. Elinin biriyle merdivenin korkuluğunu tutup, bir elini de benim omuzuma atarak zorla çıkabildi merdiveni. Evin zemini ahşaptı. Tahtaların yarığından baktığın zaman zemin katın toprağı görünüyordu.

Kapıdan içeri girdiğimizde evin salonu ağzına kadar hastalar ve refakatçilerle doluydu. Selam verdik. Salondaki görevli bize birer tane ahşap sandalye getirdi. Salonun bir köşesine sandalyelerin üzerine oturduk. Merhaba faslından sonra salonda bekleyen insanlarla tanıştık. Hastaların kimi otuz kimi kırk kimi seksen yaşındaydı. Anlayacağınız salonda her yaş gurubundan hasta vardı. Oradan bulunan hastaların bazısı Diyarbakır’dan bazısı Şanlıurfa’dan bazısı ise Hatay’dan gelmiş bizim gibi derman bulamadıkları dertlerine çare arıyorlardı. Salonda beklediğimiz yarım saatlik süre içerisinde bir sürü hastalık hikâyesi dinledik. Mehmet Akça bu hikâyeleri duyunda kendi hali için Yarabbi şükür dedi.

Evin salonundan kapısı sol tarafa açılan odada kadınlar, kapısı sağ tarafa açılan odada erkekler tedavi ediliyordu. Sıra Mehmet Akça’ya gelince Sınıkçı Ökkeş kapıdan başını uzatıp davalıları mahkeme salonuna çağıran mübaşir edasıyla elindeki not defterine bakarak “Mehmet Akça” diye seslendi. Biz bu çağrı üzerine Mehmet Akça ile birlikte tedavi odasına girdik. Memleketim Kahramanmaraş olunca tanıdık bir insan mı diye ben Sınıkçı Ökkeş’i ben dipten başa kadar süzdüm ama tanıyamadım. Sınıkçı Ökkeş’e “ Amca Maraş’ın neresindensin “ diye sordum. Ökkeş Amca “Gaziantepliyim. Haftanın bir iki günü burada, bir iki günü Gaziantep’te hasta bakıyorum hocam” dedi. Mehmet Akça üzerini çıkartırken ben Sınıkçı Ökkeş’i süzmeye başladım. Ökkeş Amcanın sakalları beyazlaşmış, başparmakları elli yıldır masaj yapmaktan dolayı ahşap yontmakta kullanılan keskiye benziyordu. İlerleyen yaşına rağmen atletik bir yapısı vardı. Mehmet Akça üzerini çıkarttıktan sonra Sınıkçı Ökkeş’in işaret etmesiyle oradaki bir minderin üzerine yüzükoyun uzandı. Sınıkçı Ökkeş uzman bir doktor edasıyla Mehmet Hocanın belini elleriyle baştan sona muayene etti. Fıtığın yerini buldu. Mehmet Akçaya “Ağrıyan yer burasımı” diye sordu. Mehmet Akça ”evet” deyince adam bir krem sürerek başladı masaj yapmaya. Mehmet Akça Sınıkçı Ökkeş’in yaptığı masajın ağrının etkisiyle bağırmaya başladı.

Ökkeş Amca Mehmet Hocanın isteğiyle masajı bıraktı. Bize tedavide kullanmak üzere iki çeşit merhem, siyah kına, bel kuşağı gibi bazı ürünler verdi. Nasıl kullanılacağını anlattı. Mehmet Hocada ürünlerin ve tedavinin ücretini ödedi ve kıyafetlerini de giydikten sonra tedavi odasından çıktık. Orada çalışan bir genç kapıyı açarak bizi yolcu etti. Mehmet Akça korkuluklardan tutarak ve benim omuzuma yaslanarak çıktığı merdivenlerden yürüyerek indi. Ökkeş Amca Mehmet Akça’yı tedavi etmiş, maksat hâsıl olmuştu. Mehmet Akça’nın iyileşmesinden dolayı sevinçli bir haleti ruhiye içinde arabamıza binerek Gölbaşına döndük.

Mehmet Akça’nın hastalığına çare bulunmasından dolayı bütün arkadaşlar sevindi. Okulda bayram havası esti. Okulumuzda temizlik işçisi olarak çalışan Vakkas isminde bir arkadaşımız vardı. Vakkas çok dürüst, terbiyeli ve çalışkan bir insandı. Bu özellikleri nedeniyle Vakkas’ı okulumuzda görev yapan bütün memurlar, bütün öğretim elamanları ve yöneticiler sever ve sayardı. Vakkas’ın benim yanımda da ayrı bir yeri vardı. Vakkas’ta bel fıtığı hastasıymış. Mehmet Hoca Sınıkçı Ökkeş’ten fayda görünce Vakkas bir gün benim yanıma gelerek “Hocam bendede bel fıtığı var. O adamın yanına beni de götür “ dedi. Söylediği anda randevu alarak hafta sonu Vakkas’ı da Sınıkkçı Ökkeş’in yanına götürdüm. Sınıkçı Ökkeş’in tedavisinden Vakkas’ta fayda gördü. Bana ve Mehmet Akça’ya dinin döndüğü kadarıyla dualar etti. Beli bükük vaziyette Sınıkçı Ökkeş’in evinden yürüyerek inince mutluluktan gözyaşlarını tutamadı.

Sınıkçı Ökkeş’in hem Mehmet Akça hocayı hem de Vakkas Bağlantı’yı tedavi etmesi bizim kendisine olan güvenimizi artırdı. Kendisine gönderdiğimiz başka hastaların şifa bulduğunu öğrendik. Sınıkçı Ökkeş bizim arkadaş çevresinde beli ağrıyanlar için sigorta gibi görülmeye başladı.

Beli ağrıyan, doktorlardan şifa bulamayan tanıdığımız her insanı Sınıkçı Ökkeş’e göndermeye başladık. Bir gün benim de belimin ağrıyacağı Sınıkçı Ökkeş’in yanına gideceğim hiç aklıma gelmezdi. Ekim ayının son günleriydi. Okulumuzun bahçesinde bulunan söğüt, çınar ve pavlonya ağaçlarının yaprakları dökülmüş, kuzeyden güneye doğru esen rüzgârlar ıslık çalıyordu. Son bahar mevsimi iyice kendisini göstermişti. Okulun kaloriferini yakmak için hazırlık yapıyorduk. İş yerindeki odalarımızda ceket, mont, kaban gibi kalın bir giyişi giymeden oturma şansı kalmamıştı. İşte böyle bir soğuk günde odamda oturmuş Rektörlüğe gidecek evrakları imzalıyordum. İmza işi bittikten sonra oturduğum koltuktan kalkmak isterken kalkamadım. Sanki bir insan elindeki kamayı belime saplamış gibi hissettim kendimi. Hissettiğim acı nedeniyle gözlerimden yaş geldi. Bu arada “Annem! Ölüyorum” diye bağırmaya başladım.

Benim bağırtımı duyan memur arkadaşların hepsi birden odama geldiler. Beni önce sekreter hanımın odasında bulunan üçlü koltuğun üzerine yüzükoyun yatırdılar. Belime biraz masaj yaptıktan sonra Gölbaşı Devlet Hastanesinin aciline götürdüler. Acilde doktor muayene ettikten sonra ağrı kesici iğne vurdular. Serum taktılar. Serumun ve iğnenin etkisiyle belimdeki ağrı biraz hafifledi. Serum bittikten sonra reçetemi yazarak taburcu ettiler. Reçeteyi eczaneye götürdük. Eczaneden bana bir tüp merhem, bir kutu kas gevşetici hap, bir kutu ağrı kesici iğne verdiler. Eczanede işimiz bitince beni eve götürdüler.

Bana refakat eden arkadaşların yardımıyla, merdiven basamaklarını yarı yürüyüp yarı emekleyerek evime vardım. Serumun etkisi bitince şiddeti ağrı kaldığı yerden devam etmeye başladı. Hanım hemşire olunca eczaneden aldığım ağrı kesici iğnelerin ikisini birden vurdu. Aç olduğum halde yemek, yemek için mutfağa gidemedim. Yemeği hanımın yardımıyla yattığım yatakta yedim. İğnenin hapın etkisiyle sabahı zor ettim.

Sabahleyin tatil olunca hanımı çocukları arabaya bindirip Sınıkçı Ökkeş’e muayene olmak için Kahramanmaraş’a hareket ettim. Hareket ettim ama belimin ağrısından araç sürmekte zorlanıyordum. Sağlıklı olduğum zaman bir saate gittiğim yolu ancak bir buçuk saatte tamamlaya bildim. Maraş’a varınca çocukları kayın pederlere bırakıp hızlıca Sınıkçı Ökkeş’in evine gittim. Sınıkçı Ökkeş ile evinin dış kapısında karşılaştık. Elinde bir çanta vardı. Yatalak bir hastaya bakmak için hastanın evine gidiyormuş. Randevum olmadığı için bana bakmak istemedi ama il dışından acil geldiğimi öğrenince bakmaya razı oldu. Birlikte evine çıktık. İki eliyle belimin her tarafını kontrol etti. Bende fıtık değil siyatik romatizma hastalığı olduğuna karar verdi.

Belime bolca bir merhem sürüp başladı masaj yapmaya. Yarım saat kadar belimi masaj yapınca gözlerimin önü ışıdı. Belimde hiçbir ağrı kalmadı. Anamdan yeni doğmuş gibi oldum. Bana soğuk havalarda kullanmam için bir adet lastikli kuşak ile belimi masaj yaparken sürülmesi için bir tüp merhem verdi. İlkbahar ve sonbaharın soğuk günlerinde kalın elbiseler giyerek üşümemi tavsiye ederek beni uğurladı.

Evin merdivenlerinden inerken hiçbir zorluk yaşamadım. Sınıkçı Ökkeş’e dualar ettim. O günden sonra ne zaman belimde bir rahatsızlık hissetsem Sınıkçı Ökkeş’in evine koştum. Yanına gönderdiğim onlarca hastada şifa buldu. Sınıkçı Ökkeş on binlerce hastayı tedavi ederek gönüllerine taht kurdu.

Geçen gün beli ağrıyan bir arkadaşımı Sınıkçı Ökkeş’in yanına götürdüm. Eve vardığımızda Sınıkçı Ökkeş’in evi terk edilmiş, herhangi bir yaşam belirtisi olmadığın fark ettik. Telefon ettim. Telefonu oğlu olduğunu söyleyen bir bey efendi açtı. Babasının altı şubatta yaşanan Maraş Depreminde vefat ettiğini söyledi. Sınıkçı Ökkeş’in öldüğünü duyunca gözyaşlarımı tutamadım.

Ruhu şad mekânı cennet olsun.