İçtimai Yahudileşme/İzdivac Müessesesi Bidayetindeki Tefessüh/Emre BİRSEN

 

Cemiyet hayatının en mühim müessesesi olan aile, asırlardan beri tevarüs eden fiili idamenin ve ahlaki mirasın ibtidai merkezidir. Bir medeniyetin berdevam olması sadece kıymettar bir maziye ve tarihi bir mirasa sahip olmasıyla mümkün değildir. Asli idame; o medeniyetin irfanını, geleneklerini, tasavvurunu ve ahlaki şuurunu istikbale nakledecek insan unsurunun mevcudiyetine müstenittir. İşte aile, bir cemiyetin mücerret ve müşahhas ahlakının, tarihi hafızasının ve medeniyet tasavvurunun inşa edildiği ilk mahaldir. Zira aile, Esma-i Hüsna'nın insanda tecellisinin en berrak şekilde inikas ettiği mukaddes bir talimgahtır.

Berhayat olduğumuz fetret demlerinde bu mukaddes müesseseyi inşa mertebesinde karşınıza çıkacak kadın lobisi en nafiz ve kudretamiz teşkilatların tesirini bile gölgede bırakacak bir faaliyet ve ziya-i şems süratini imrendirecek bir süratle bu tefessühe nasıl iştirak edip neşrettiğine ibretamiz bir halde müşahede ediyoruz. Ben görmedim, kızım görsün mazeretiyle, bir defa izdivaç ediyorum şımarıklığıyla, aman gençlerin gözü kalmasın teşvikiyle önüne geçilemez ebada ulaşan bilcümle tezvirat…

Mukaddes aile müessesenin inşasına mukaddem söz, nişan ve düğün merasimleri maalesef kahir ekseriyetle kadınlar tarafından ciddi bir tefessühe maruz kalmıştır. Bu lobi tarafından tatbike zorlanan israf, debdebe ve lüzumsuz masarif; nikahın ve izdivacın manevi bereketini gölgelemekte, izdivacı kolaylaştırması gereken bir fiilken hezeyanlar neticesi zuhur eden merasimler onu ağır bir külfete dönüştürmektedir. Daha da hazini, muhafazakar tavrıyla temayüz eden şehirlerde berhayat kadınların bu israfı, dini ve içtimai bir zaruret gibi telakki etmesidir. Böylece Allah'ın emri ve Rasulullah'ın sünneti üzerine bina edilmesi gereken bir müessese, örf kisvesi altında nefsin hevesatına, debdebe ve tantanaya teslim edilmektedir.

Bugün kız istemeden izdivac merasimine kadar devam eden serencam, kahir ekseriyetle izdivacın manevi mahiyetinden uzaklaşarak adeta mestur bir rekabet müsabakasına tebeddül etmektedir. Bir defa izdivac ediyoruz şımarıklığıyla tebyiz edilen, aman gençlerin gözü kalmasın diye tezyin edilen, kimin daha şaşaalı merasim yaptığı, kimin daha fazla sarf ettiği bir izdivac merasimi maalesef şan u şeref mertebesine nispet edilmektedir. Oysa bu müsabakanın ne aileye ne de cemiyete iktisab ettirdiği baki bir hayır vardır. Bilakis daha izdivacın evvelinde ihmal edilen manevi esasların neticesi, ziyadeleşen boşanmalar ve sarsılan aileler olarak karşımıza çıkmaktadır.

İnsanlık tarihi kadar eski olan izdivaç merasimleri, dini evamir ve sahih örf üzerine bina edildiğinde cemiyetin vahdet ve muhabbetini tahkim eden güzel vesilelerdi. Elbette her ailenin maddi imkanatı ve tarz-ı hayatı muhteliftir, merasimlerin de buna göre eşkalinin tezahürü pek tabiidir. Ancak berhayat olduğumuz fetret demlerine calib-i dikkat bir muvazenesizlik zuhur etmiştir. Acaibtir ki seküler muhitte izdivac merasimi daha sade icra edilirken, muhafazakar muhitte şaşaa ve israfın daha bariz hale geldiği müşahede edilmektedir.

Halbuki İslam'da izdivacın meşruiyeti için esas olan, nikahın ilanıdır; şaşaa ve debdebe değildir. Mazide medeniyet gelenekleri sıhhatini muhafaza ettiği demlerde izdivac gelenekleri de bu taksimat üzerine tesis edilmiş, din evamirine mugayir olmayan örf ve adetlerle teşekkül etmiştir. Fetret demlerinde ise izdivac merasimleri, kahir ekseriyetle birkaç saatlik nümayişe büyük servetlerin sarf edildiği bir teşhir vasıtasına tebeddül etmiştir. Üstelik izdivac merasimi evvelinde zuhur eden dini ya da örfi hiçbir istinadı mevcut olmayan talepler bu hamaliyeyi daha da sakil hale getirmektedir.

Zaten iktisadi meselelerle mücadele eden cemiyet dahilinde izdivac merasimlerinde vuku bulan israfat; sadece ailelerin muvazene-i maliyesini ziyan etmemekte, aynı demde yeni içtimai meselelerin de kapısını aralamaktadır. Borçlanarak tesis olunan haneler, daha ilk günden ağır bir mali külfet altında ezilmekte; bunun yanında zengin zevatın icra ettiği şaşaalı izdivaç merasimleri, guraba ve fukarada mahcubiyet teşekkülünün yanı sıra inşikak-ı içtimaiyeye sebebiyet vererek şahs-ı maneviyi ifsad etmektedir.

Meselenin bir de dini ciheti vardır. Bugün izdivaç müessesesinde berdevam tefessühün mühim esbabından biri de ebeveynlerin meseleyi, dini ahkamın hududundan ziyade örf haline gelmiş gayr-ı sahih ibtila ile mütalaa etmeleridir. Kahir ekseriyetin din telakkisi, kitabi, fıkhi ve tasavvufi bir zeminden ziyade mesnetsiz örfi kabullere müstenittir. Bu sebeple dinin emri zannedilen nice tatbikat, hakikatte hiçbir meşru istinadı olmayan nevzuhur adetlerden ibarettir.

Müstakbel damat, daha izdivacın başındaki serencamda hem dünya hayatını maddi cihetten müşkül hale gelmekte hem de mecbur ve maruz kaldığı israf sebebiyle ahiret mesuliyetini tahmil etmektedir. Haydi bu tefessühe karşı İbrahimi bir tavırla medeniyet müdafaası yapmaya çalışın bakalım. Hemen bu lobi tarafından taarruza maruz kalırsınız. Oysa ümmet dahilinde nice fukara ve muhtaç zevat varken servetlerin birkaç saat nümayiş uğruna sarfı, üzerinde ciddi şekilde tefekkür edilmesi gereken bir vebaldir.

Günümüz isteme merasimlerinde mevzuun maneviyatından dem vurulması gerekirken daha ziyade iktisadi rahatlık tedariki ve arz edilmesi vecibe olan! maddi talepler konuşulmaktadır. Halbuki asıl sual edilmesi gereken; damat namzedinin helal rızık temin edip etmediği, maişetini meşru yoldan tedarik edip etmediği, dini mesuliyetlerine riayet edip etmediği ve hanesini hangi ahlak üzerine bina edeceğidir. Günümüzde isteme merasimleri de baba hanesi haricinde tatbike başlamış artık. Bu merasim için hususi salonlar varmış. Görgüsüzlüğün bini bir para! Gerçi mezkur meselenin ihtiva ettiği maneviyeatın kocaman çiçekler, çikolatalar ve olmazsa olmaz gümüş gondol kadar ehemmiyeti yok. Bu hezeyanı kim başlattı ise artık.

Halbuki kız isteme merasiminde lisanen ifade edilen "Allah'ın emri, Peygamber'in kavliyle" niyazı, sadece bir gelenek değil; aynı demde ilahi bir emanetin teslim alındığını ifade eden ciddi bir niyazdı. Eskiden bu söz, aile tesisinin dini mesuliyetini tahattur eden bir ahit hükmündeydi. Bugün ise tuzlu kahve kadar dahi ehemmiyet arz etmeyen dahili boş şekli bir ifadeye inkılap etmiştir.
Nereden başlayalım ki tahlil etmeye? Bu tefessühü en bariz şekilde çeyiz temininde görmek mümkündür. Çeyiz meselesi misal… Çeyizler, ihtiyaçtan ziyade teşhir ve biriktirme isteğinin mahsulü haline gelmiştir. Alnı secdeye gelmeyen kızlarımızın çeyizi süslü işlemeli seccadelerle dolu. Ömründe saçını setretmemiş kızımızın çeyizinde onlarca yemeni ve başörtüsü var. Eline zikir için tesbih almamış kızımızın onlarca tesbihi var. Muhtemelen hanede bir köşeye terk edilecek ceviz oyma sandığında neler var neler ama bunlar ekseriyetle hiç açılmaz.
Yemek takımları, tabak, çanak bir takımdan ziyade olmalı, ne de olsa her gün fukara doyuruluyor ya hanede! Perde, tül, çarşaf birkaç kat olmalı yoksa kifayet etmez.

Sonra söz, nişan merasimleri… Tepsi tepsi tatlılar, gümüş tepsi olmazsa olmaz, illa o kurdele bağlanacak. Süslenmiş makaslarla o kurdele kesilecek. Gelin namzedi süslü ve şaşaalı libas ile icra olunacak meramisimi sosyal medyada paylaşmaya hazır.... Çiçek aman ha unutulmasın.

Nişan salonda yapılacak! Kızımıza nişan elbisesi alınacak, birkaç saat giyilecek ve cemiyet dahilinde hiç kullanılmayacak bir elbise için lüzumsuz sarfiyat…

Günümüzde bir izdivaç merasiminin masrafı asgari masarif ile vasati 500-600 bin mücavirinde ve bu korkunç rakam birkaç saatlik riya için yapılan israfat. İnsanlarımızın; debdebe merakının, açgözlülüğünün, israfının bir hududu olmalı! Sadece bu dünya için berhayat olmadığımızın idrakinde olunmalı artık. Kız tarafı damattan yüzlerce gram altın, bilezik, kolye vesair istemek zorunda olmamalı el alem ne der tanrısının buyruğunu red ile Alemlerin Rabbinin emirlerine riayet ederek izdivac merasimi en şaşaalı mekanda yapmamalı. Birkaç saat giyilecek kına elbisesi için, beyaz bir tülden müteşekkil gelinlik için binlerce lira dünyalık sarfı nasıl tarif edilir acaba? Bekarlığa veda diye nevzuhur şımarık adetleri hiç mevzu bahis yapmaya üzerinde kalem oynatmaya dahi lüzum yok.

Dahilini ekseriyeti israf ve lüzumsuz ihtişamlı eşya ile doldurduğumuz dairelerde ikamete mecbur edilirsiniz. Halbuki ne yüzlerce gram altın, ne şaşaalı salonlar, ne de birkaç saat giyilecek gelinlik, damatlık said ve bahtiyar bir hanenin teminatıdır. Asli ihtiyaç; helal lokma, birbirine mukabil hürmet, merhamet ve meveddettir. Bunların yerine hiçbir eşya ikame edilemez.

Bugün birçok aile, idrakinde olmadan içtimai itibar uğruna izdivac edecek namzetleri azim mali külfetlere mahkûm etmektedir. Alınan eşyalara münasip ev aramak, ihtiyaçtan değil intizardan tevlid eden masarifi tabii görmek ve bunları aile şerefiyle irtibatlandırmak, izdivacı kolaylaştıran değil zorlaştıran etvardandır. Böyle bir bidayetin huzursuzluk, geçimsizlik ve nihayeten boşanmayla neticelenmesi ise hayretfeza değildir. Takdir edersinizki Allah'ın emri ve Rasulullah'ın kavliyle başlayan bu serencam, Karun'un israfını hatırlatan ameliye ile devam edemez.

Artık bir defa evleniyoruz şımarıklığıyla hareket etmek yerine, bir ömür saadetle berhayat bir hane tesisine niyet şuuruna ricat zaruridir. Sade bir izdivac merasimi yapmak, israftan kaçmak ve imkan nispetinde hareket etmek ayıp değil; bilakis sünnete muvafık bir tavırdır. Ne var ki cemiyet içinde mevcut lobinin ziyadeleştirdiği içtimai tazyikat, ekseriyetle bu sadeliği tercih etmek isteyen gençlerin önüne mani olarak çıkmaktadır.

Ne güzel olurdu ki evlenecek bir hanım, müstakbel hayat arkadaşına: "Nakısa zamanla ikmal olunur. Yeter ki kursağımıza helal lokma düşsün, huzurumuz ve muhabbetimiz eksik olmasın. Dünya için sarf ettiğin gayreti ahiretimiz için de sarf et" diyebilseydi. Böyle bir talep hem aileyi hem de cemiyeti ihya edecek en büyük sermaye olurdu.

Bir kız babası müstakbel damadına, "Evladım, bugün kızım benim mesuliyetimden senin mesuliyetine intikal ediyor. Allah huzurunda evvela onun, sonra da kendi nefsinin hesabını vereceksin. Hanene helal rızık getir; aileni maddi ve manevi cihetten muhafaza et ki iki cihanda da saadete eresiniz." diyebiliyor mu? Yahut bu nasihati dinlemeye hazır bir nesil yetişiyor mu? Bu sualler üzerinde samimiyetle tefekkür etmek mecburiyetindeyiz.

Gelinlik, damatlık, nişan, kına, kuaför, harici sahada fotoğraf çekimi ve bunlara her geçen gün ilave olunan nice masraf kalemi; izdivacın asli maksadını ne kadar geride bıraktığımızı idrake kafidir. Böylece izdivac merasimleri, nikahın ilan edildiği mütevazı merasimler olmaktan tahliye olup tantana ve debdebenin teşhir edildiği ritüel haline gelmiştir. Ailenin şeref ve asalet mertebesi; takva, güzel ahlak ve muhabbetle değil, takılan mücevherat, mobilya vesair dünyalık ile tesbite başlanmıştır.

Neticede cemiyetimizde berhayat olan beşer, dosta hasıma mahcup olmamak namına yılların müktesebatını birkaç saatlik merasimler uğruna sarf etmekte; hatta borçlanmayı dahi tabii görmektedir. Oysa mahşer günü Rasulullah'ın, "Ümmetimin fukarası perişanken bu israfı neden yaptınız?" diye hitap ettiğini tahayyül bile insanı bu mevzuda muhasebeye sevk etmelidir.

Cemiyetimizin bilcümle ulvi hasletlerinin tel tel döküldüğü bu fetret demlerinde ne güzel düğün yaptılar dedirtmek için tertip edilen merasimler ile başlayan izdivaçların azim kısmı, maalesef kısa bir müddet sonra tezahür eden huzursuzluk ve geçimsizlik esbabıyla mahkemelerde noktalanmaktadır. Artık bu ifrata ve bu israfa dur demek idini ve içtimai bir vazifedir. İzdivac; şaşaanın değil, bereketin, takvanın ve mesuliyet şuurunun üzerine tesis edildiğinde hem fert hem de cemiyet için hakiki manada huzur vesilesi olacaktır.

Esasında kolaylaştırılması gereken bu müessese, zamanla bu nevzuhur lobi tarafından örf adı altında fasılasız imal edilen külfetlerin ve şaşaa arzusunun tesiriyle artık felaha erişilmesi güç bir müşkilat haline getirilmiştir. Bunun vebali yalnızca ailelerin değil, bu malul telakkiyi devam ettiren bütün cemiyetindir. İnancımız, izdivac eden kimsenin dininin yarısını tamamladığını salık vermiş iken elan müstakbel damatlar zikredilen menfi ameliye ile halihazırdaki yarısından da olma tereddüdü yaşıyor. Bu fetret demlerinde izdivacı talep edilen bilcümle israfat ile zorlaştıran tüm zevat cemiyet dahilinde vuku bulan izdivaca muarız gençlerin vebalini, hem dünyada hem ahirette tahmil edecekler. Sebep olan yapan gibidir fehvasınca…

Bugün hanelerimiz eşya zaviyesinden zenginleşmiş olabilir; fakat huzur, saadet ve meveddet aynı nispette ziyadeleşmemiştir. Zira insan, ağır borçlar, bitmek bilmeyen tevakku ve her daim memnuniyetsizlik dahilinde muhabbet ve meveddeti muhafaza etmekte zorlanmaktadır.

Elbette düğün yapılacak, nikah ilan edilecek, akraba-i taallukat ile saadet taksimi yapılacaktır. Ancak bunun da İslam'ın ve bu inancın şekillendirdiği medeniyet geleneklerinin tayin ettiği bir hududu olmalıdır.

Netice itibarıyla aile müessesesinin ihyası için evvela zihniyetimizi tashih etmemiz zaruridir. Bu hususta da mikyasımız el alem ne der tanrısının buyrukları değil, Alemlerin Rabbinin rızası olmalıdır. Zira ahalinin takdiri ve rızasına talip olunamaz; Cenab-ı Hakk'ın rızası ise hem dünyanın hem de ahiretin saadetidir.

Doğru söylerim, halk razı değil;

Eğri söylerim, Hakk razı değil.

SESSİZ KAVİS/Nuran Nisa KEKLİKCİ

 

​

Geceye değen bir rüzgâr gibi geçer zaman,

Ne iz bırakır geride, ne bir avuç duman.

Herkes kendi hikâyesini taşır heybesinde,

Biri derinde susar, biri bağırır sesinde.

​

Bir yaprak düşer, toprağa dokunur yavaşça,

Dünya döner yine kendi kadim telaşıyla.

Ne geçmişin gölgesi yorar artık adımları,

Ne geleceğin belirsiz, sisli duvarları.

​

İşte tam burada, durduğun bu ince çizgide,

Bir nefeslik huzur gizlidir belki de.

Hiç yazılmamış bir dize gibi başlar gün,

Ne dün kadar uzak, ne yarın kadar düğüm.

 

                                                  

Ah Gazze'nin kimsesiz çocukları.../Nurcihan KIZMAZ

 

Ah Gazze'nin kimsesiz çocukları

Bugünü cehennem,

Yarını meçhul.

Ölümü arzulayan,

Cenneti özleyen,

Hiç gelmeyecek annesinin

Yolunu gözleyen...

Avuçlarında barutun külü,

Oyuncağı enkaz,

Sirenden ninniler.

Göğe açılan elleri,

Ekmekten önce

Merhamet diler.

Ve dünya,

Sessizliğini kuşanmış,

Yanlarından geçip gider.

Eyy yüce Rabbim

Bir sabah bırak

Onların alın yazısına,

Mavi olsun yeniden 

gökyüzü.

Acıdan yer kaldıysa

Küçük yüreklerinde,

Gülsün artık

Masumların yüzü.

İktisadi Yahudileşme/Ticaretin Ahlak Zemininden Kopması/Emre Birsen

 

İslam medeniyet tasavvurunda ticaret; mal tahsili, dünyevi hırsı tatmin ve servet ziyadeleştirmeye matuf bir faaliyet değildir. Ticarette; alışveriş, imalat ve sarfiyat gibi sahalardaki efalin cümlesi ahlaki bir zemin üzerine tesis edilmiştir. Zira mümin için dünyalık, mutlak bir malikiyet değil Cenab-ı Hakk’ın bir imtihan vesilesidir. Bu sebeple İslam medeniyetinde iktisadi faaliyet, salt kâr tahsiline hasredilmeyip adalet, dürüstlük, merhamet ve kul hakkına dikkatle riayet esaslarıyla ihata edilmiştir. Kitabullah, mazideki ümmetlerden bahsederken onların iktisadi ve ticari hayat dahilindeki bazı etvarını kendilerine verilen ilahi kıstasa rağmen dünyevi menfaati tercih ile insanların emvaline nahak yere tasallutu men eder. Buradaki maksat, muhtelif akvamın iktisadi hatalarını rivayet değil; muamelattaki benzer ahlaki zaafiyetin muhtelif demlerde tekrar vukuuna dikkat celbetmektedir. İşbu münasebet ile cemiyetimizde tefessüh eden muamelat ahlakının ticari veçhesine sarf-ı nazara gayret edelim:

Ahlak sahibi ve sadık bir tacirin, mahşerde enbiya, sıddıkin ve şüheda ile haşrolacağı tebşir-i nebevisinden mütevellit bu meselenin ne kadar zor olduğu tebarüz eder. Ticari muamelattaki usulü, tacirlerin piri Efendimiz tespit eder. Böylece ticaretin ahlaki kıstaslarda nebevi terbiyeden geçen medeniyet geleneklerine göre; şahsa, fırkaya, kavme veya meşrebe göre esnetilemeyeceği aşikâr olur. İşbu hale istinaden bu nebevi tebşire mazhar olma derdi olan müminin ticari muamelatındaki adalet tavrı, sadece kendi muhitine, akrabasına veya zümresine gösterdiği hassasiyetle mahdut değildir. Hak ve hukukun; yâre de, ağyare de aynı adalet mizanında tatbiki esastır. Lâkin nefs-i emmarenin esaretinden felâh bulamamış ve kalbi tasfiye ve tezkiyeden mahrum kişi, ticari faaliyette kendisine kurbiyet kesbettirmiş zevata ayrı, gayrısına ayrı bir bedel, keyfiyet ve hizmet tatbik eder. Kendi muhitinde olan, fırkasına mensup olana muamelatı müsamahakar ve müşfik iken; ağyare karşı fahiş fiyat tatbik eden menfaatperest bir çehreye tebeddül eder. Bu hal, iktisadi hayatı tahrif eden en tehlikeli cürümdür. Zira ahlâka zümre hissiyle hudut çizmek, piyasadaki adalet tesisini ve cemiyet dahilindeki mücerret mukaveleyi tamamen ifsad eder. Al-i İmran Suresi 75. ayette bu mevzua dikkat çekilir:

"Ehl-i kitaptan öylesi vardır ki, ona yüklerle mal emanet etsen onu sana noksansız öder; içlerinden öylesi de vardır ki, ona bir dinar emanet etsen tepesine dikilip durmadıkça onu sana ödemez. Çünkü onlar 'Ümmilere (Yahudi olmayanlara) karşı yaptıklarımızdan dolayı bize bir vebal ve sorumluluk yoktur' derler. Onlar bile bile Allah adına yalan söylemektedirler."

Mezkur ayet, ahlâkı sadece belli meselelerde cari ve meşru gören zihniyetin tefessühünü ortaya koyar. Onlar, kendi dahilinde dürüst olurken, ağyar ile ticaretinde her fiili meşru görür. Günümüz ticari muamelatında, kendi fırkasından olmayana hile yapmayı, nakıs ölçmeyi, ayıplı mal satmayı veya fahiş fiyatlandırmayı mübah gören bu muhteris zihniyet, işte bu ayette tenkit edilen tefessühe varistir. Mümin tüccar ise bilir ki; muamelatta ağyare yapılan haksızlık da kul hakkıdır.

Kitabullahın Mutaffifin Suresi 1-6. ayatında mizanda hile yaparak muvazeneyi tahrif ve tahrip edenlere şedid bir fermanla ikaz vardır:

"Eksik ölçüp tartanların vay haline! Onlar, insanlardan ölçerek bir şey aldıklarında tam ölçerler. Kendileri başkalarına vermek için ölçüp tarttıklarında ise haksızlık ederler (eksiltirler). Onlar, o büyük gün için; insanların, âlemlerin Rabbinin huzuruna çıkacakları gün için diriltileceklerini akıllarına getirmiyorlar mı?"

Mezkur ayat, sığ bir nazarla bakıldığında sadece ticari hayattaki maddi ölçü aletleriyle alakadar bir ikaz gibi görünse de; işari tefsir ve tasavvuf geleneğinde daha şamil bir manayı ihtiva eder. Bu ilahi hitap; müşahhas veya mücerret her türlü münasebette, insanın kendi lehine farklı, başkasının aleyhine farklı bir mikyas tatbik etmesini men etmektedir.

Günümüz ticari hayatındaki fahiş fiyatlandırma, iktisadi buhran demlerini ganimet bilip fırsatçılık, emvalin sahih kıymetini istismar ve ihtikâr icra olunduğu için bu ayetin çizdiği çerçeveye hassasiyet göstermek elzemdir, pek tabii ahrete hesaba iman eden için…

Bir tacir, malı tedarik ederken veya emek satın alırken kuruşuna kadar pazarlık edip tam almayı hesap ederken kendi malını piyasaya arz ederken suni esbap icadıyla veya nahak fiyat zammı ile kar etmeyi hedefliyorsa, bu tacir bir Kurani ifadeyle mutaffif olmuştur.

Kapitalizmin dayattığı serbest piyasa şımarıklığı; arz-talep muvazenesi, maliyet ziyadeleşmesi veya diğer iktisadi şartlar gibi hiçbir seküler mazeret, kul hakkı ihlalini katiyen meşru hale getirmez. Modernizm ticareti nebevi medeniyet geleneklerinden uzaklaştırarak nefs-i emmârenin firavunlaştığı bir zemin haline getirdi. Oysa İslam’ın vazettiği nizamda, her şeyin bir mizanı vardır ve bu mizanı tahrip semavi nizama meydan okuma cüretkarlığıdır. Cenâb-ı Hak, Rahman Suresi 7-9 ayatında mizanı tespit edenin bizatihi zat-ı şerifi olduğunu beyan ile insanın bu mizanı tahrip etmesini men eder:

"Göğü O yükseltti ve mizanı O koydu. Sakın mizanı bozmayın. Ölçüyü adaletle tutun ve tartıyı eksik yapmayın."

Müminin ticaretteki kıstası, beşeri kanunların müsaade ettiği veya boşluk bıraktığı sahada değil; aynı demde kalben mutmain olunan, vicdanen ve ahlaken de hak olandır. Beşeri kanunların murakabe etmediği satış tatbiki ve fiyat tespiti dünyalık tedariği sağlar belki lakin bu iktisabı helal kılmaya kifayet etmez. Elan mahkeme kapısında haklı çıkmak, mahşerde Cenab-ı Hakk’ın mahkeme-i kübrasında beraate kifayet etmez.

İktisadi yahudileşmenin bir diğer ciheti olan hudutsuz servet hırsı hususunda da, Kitabullahtaki Karun kıssası nihai derecede ibretamizdir. Karun, İsrailoğullarından bir şahıs olarak zenginliğini ilahi bir lütuf olarak mütalaa yerine, kendi gayret ve kudretine münhasır görmüştür. Servetinin ziyadeliği onu şükre değil, azgınlığa ve kibre sevk etmiştir. Kasas Suresi 78. ayette onun hali şöyle beyan edilir:

"Karun, 'Bu serveti sahip olduğum bilgi sayesinde elde ettim' diye karşılık verdi. Bilmiyor muhakkak ki Allah, ondan önceki kuşaklardan, ondan daha güçlü ve daha çok servet biriktirmiş kimseleri helâk etmişti?"

Mezkûr ayet, helal haram hesap etmeden servet biriktirme hırsının insanı ne hale getireceğini gösteren şedid bir ikazdır. İnsan, tasarrufundaki imkanatı bir lütfullah ve emanet olarak mütalaa etmek yerine, tamamen kendi muvaffakiyetine merbut gördüğünde; insanın şuuru zeval bulur, şükür yerini kibre bırakır. Neticeten, şükrü eda edilmeyen ve emanet şuurunda olunmayan her nimet, elinden alınabilir.

Ticarete kapitalist zihniyetin sirayet etmesiyle vuku bulan en azim vartalardan biri de şudur ki: İnsanı maddi müktesebatıyla tartmak ve serveti, muvaffakiyetin mutlak alameti haline getirmek... Bugünün dünyasında ticari ahlakın tefessühü ile fiyatların ziyadeleşmesi ve paranın kıymet kaybı insanı kamçılamakta, daha çok biriktirmeye itmektedir. İslâm’ın iktisat tavrı zenginliği kerih görmez; fakat zenginliğin, sermayenin ve piyasa enstrümanlarının insan ruhu üzerindeki mutlak hâkimiyetini reddeder. Ticaretin olduğu her yerde, her nefsin kendi imkânları nispetinde bir karunlaşma tehlikesi ve istidadı mevcuttur. Kimi malıyla, kimi ilmiyle, kimi makamıyla, kimi itibarıyla bu hududa dahil olabilir.

Kul, elindeki kudret ile zayıfları ezip piyasayı iğfal ettiği an, iktisadi yahudileşmenin pençesine düşmüş demektir. Cenâb-ı Hak bu hırstan Tekasür Suresi 1-2. ayatında bahseder:

“Çoklukla övünmek sizi, kabirlere varıncaya (ölünceye) kadar oyaladı. Hayır; ileride bileceksiniz! 

İslam medeniyetinde ticaret, karşılıklı mal değişimi ve kâr tahsilini maksut edinmez. Ticaret, aynı zamanda çetin bir ahlak imtihanıdır. Kişi şahsi ibadatında ehl-i tertip olabilir; ancak iş mal, kâr, muktesebat ve menfaat meselesine geldiğinde nefs-i emmâresinin desiselerine kapılıp muamelatını tefessüh ettirebilir. Tam da bu kırılma noktasında, tasavvuf geleneğinin ve Ahi teşkilatının temeli olan fütüvvet tavrının kıymeti tebellür eder. Fütüvvet; rıza ve kanaat eşiğinde durup başkasının hakkını, komşunun hukukunu ve müşterinin emanetini de kendi nefsi kadar mühim ve mukaddes görmesi hassasiyetidir.

Ticaretin bereketi, yalnızca iktisab olunan miktarla değil; o muktesebatın hangi ahlâki düstur, sıdkıyet ve adalet üzere tesis olunduğuyla münasebettardır. Tasavvufi iktisat mantığında, infak edilmeyen ve hırsla yığılan servet, kemmiyet olarak ne kadar azim görünse de manen bir hiçtir. Nice az ve temiz helalin bereketi, nice ziyade harama galebedir. İlahi mizan, bu hakikati ticari hayatın ve kainatın değişmez bir kanunu olarak Bakara Suresi 276. ayette önümüze koyar:

“Allah, faiz malını mahveder, sadakaları ise artırır (bereketlendirir). Allah hiçbir günahkâr nankörü sevmez.”

Kitabullahta en ziyade tahkiye edilen İsrailoğullarının temayüz eden evsafından biri de dünyaya ve onunla alakadar her şeye mübtela olmalarıdır. Mezkur evsaf bu kavmi Cenab-ı Hakk’ın ve rasullerinin güzergahının haricine tahliye etmiştir. Ol sebeple bu kavim ve ona benzeyenler ahireti ve hesabı hiç tefekkür etmez. İsrailoğullarının kınanan etvarı işari olarak mütalaa edildiğinde insanın beşeriyet cihetinin nefs-i emmaresine matuf olduğu görülür.

Nefs-i emmare çukuruna düşmüş tıynetler dünyaya müpteladır. Bu güruh, keyfince bir hayat idamesi talep eder, kendinden başkasının hak ve hukuku hususunda riayetkar olmaz, hiç ölmeyecekmiş gibi gamsız bir halet-i ruhiyede olur; medeniyet tasavvurunu hiç umursamaz, İslam’ın emrettiği muamelatı dert etmez, ticaretinde dürüst olmaz, ahdine vefa göstermez.

Nisa Suresi 29. ayetteki ikaz calib-i dikkattir:

“Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin. Ancak karşılıklı rıza ile yapılan ticaretle olursa başka. Kendinizi helak etmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.”

Bakara Suresi 96. ayette bu zihniyetten şöyle bahsedilir:

“Andolsun, sen onların, yaşamaya, bütün insanlardan; hatta Allah'a ortak koşanlardan bile daha düşkün olduklarını görürsün. Onların her biri bin yıl yaşamak ister. Halbuki uzun yaşamak onları azaptan kurtaracak değildir. Allah onların bütün işlediklerini görür.”

Dünyevileşmek insanı şımartır, konfor ve rahata mübtela hale getirir. Bu hal ise insana fani olduğunu unutturur ve bir gün öleceğini aklına getirmez.

Hadid Suresi 20. ayetinde Cenab-ı Hakk şöyle buyurur:

“Bilin ki dünya hayatı, bir oyun, bir eğlence, bir gösteriş, aranızda bir övünme, mal ve evlâtta bir çokluk yarışından ibarettir. Tıpkı bir yağmur gibi ki bitirdikleri çiftçileri imrendirir, sonra kurumaya yüz tutar, bir de bakarsın ki sararmıştır, ardından da çerçöp haline gelmiştir. Ahirette ise ya çetin bir azap yahut Allah’ın bağışlaması ve hoşnutluğu vardır. Dünya hayatı sadece aldatıcı bir yararlanmadan başka bir şey değildir.”

Dünyaya ve hayata düşkün olmamak, dünya ile irtibatı tamamen kesmek değildir. Dünyevileşmek ise yahudileşmektir. Mümin ve müslümanın dünyaya nazarı elbette diğer beşerden farklı olmalıdır. Zira ehl-i islam için hayat ve dünya sadece fani bir menfaat ve ahiretin tarlasıdır, ötesi değildir. Tekrar hatırlayalım Efendimizin ikazını vesselam…

“Kim bir kavme benzerse onlardandır.”

ANNEMİN DUASI /Hidayet Bağcı

 

 İçimde çağlayan bir nehir, 

Dilimden düşmeyen sevdiğim bir şarkı 🎶 gibisin anne.. 

Soframızda bereket 

İçtiğim sudaki şifa 

Şekerli çayımdaki lezzetsin.. 

Bil ki; 

Başımın tacıdır senin duaların. 

 Sen güzeli oku, 

Kader dinleyip yazar 

Ben dualarına amin derim, anne

Dergâh Yayın Bürosu/Melih ERDEM

 

Bir kütüphaneden faydalanabileceğimizin fazlasını alıyorduk o zamanlar. Şimdi dönüp bakınca ne büyük nimetmiş de anlamamışız, değerini de bilmeyip şükrünü az etmişiz. Öte yandan ömrümüzün belki de en hızlı geçen zamanlarıydı. Neyden mi bahsediyorum? Tüm Dünya Çocuklarının Amcası ünvanıyla tanıdığımız Hasan Ejderha’nın üniversite kütüphanesindeki ofisinden tabi ki. Başkomutan buraya gerek zamanında Emmim’in ve diğer dostların Dergâh Dergisi’yle olan münasebetinden gerekse Yoldaki Kalemler’in editörlüğünü yapmasından ötürü Dergâh Yayın Bürosu derdi. İsmiyle de müsemmaydı. Nice yazarlar ve şairler gelir Emmim’in çayından içer gönül doyuran muhabbetinden ve fikirli hatıralarından nasiplenirdi. En çok da bizim gibi talebeler gelirdi. O üniversitede okumuş olsun ya da olmasın fikirli bir davası olan, derdi çok, yükünü paylaşmak isteyen neredeyse her gencin yolu düşmüştür oraya. Emmim’in çayını içmiş, tütününden nasiplenmiş çok şanslıysa sofrasına bile oturmuştur. Seher Yeli, Derviş Ali, Meczup Muallim ve fakir epey aşındırdık o kapıyı. Öğle arası olsa da Emmim’in dizinin dibine gidip çay içsek, ders bitse de Emmim’le dertleşsek, hatıra dinlesek, varsa yükü sırtımıza verse, varsa yükümüz serçe parmağıyla alıp öteye atıverse diye yerimizde duramazdık. Biraz da abartırdık. Öyle abartırdık ki en sonunda Emmim “Yavrum sizin dersiniz yok mu? Sene sonu transkriptinize bakacağım ona göre. Bakın ben eleğini duvara asmış adamım. Sizin daha eleyeceğiniz çok malzeme var.” demişti. Yine de duramaz “Tezgahınızda ne var? Neler yazdınız?” diye kurcalardı hep. Biz de bir bir dökerdik eteğimizdeki taşları. Üşenmeden dinler, özellikle bana “Okuman lazım, okumalısın!” derdi.

Destebaşımız da gelirdi. Şiir okur, yazılar okur gönlümüzü şâd eder yüreğimizi ferahlatırdı. Akademinin gri duvarlarıyla soğutup buruşturduğu yüzümüzü güz çiğdemi gibi açtırırdı o küçücük odada. En iyi hatırladığım okuma Osman Kılıç’ın Kader Kurbanı kitabıydı. Destebaşımız’ın memleketini anlatan bir kitaptı. Göç meselesini ilk o zamanlar anlamıştım.

Udebâmız da uğrardı. İkinci üniversitesine başladığında gerek ders aralarında gerek okula yolu düştüğünde illaki tıklatırdı Emmim’in kapısını. Bazen siyasî, bazen edebî, bazen içtimaî ama hep fikirli zarflarla sıkıştırırdı Emmim’i. Emmim de hiç geri durmazdı. Biz de mal bulmuş Mağribî gibi dinler heybemize atardık her şeyi.

En çok hatıralarını dinlemeyi severim Emmim’in. Zamanında bir meslek yüksekokulunda yurt müdürlüğü yapmış. Öğrenciler kendilerine veya birbirlerine zarar vermesin diye ütü, ocak, fön makinesi gibi şeyler yasaktır yurtlarda. Emmim bir gün denetime çıkmış. Koridorları gezerken öğrencilerden birisi ütülerinin alınmasından şikayetçi olmuş. “E kızım çamaşır odasında var ya ütü. Ne yapacaksınız fazlasını?” demiş. “Hocam saçımızı düzlüyoruz.” cevabını duyan Emmim’in yufka yüreği vecde geçmiş. Yardımcılarına dönüp “Her koridora bir tane ayna yaptıralım hemen, yanına da bir tane fön makinesi bir tane de düzleştirici koyalım. Kız yurdu burası. Kız çocukları güzel olmalı.” demiş.

Bir gün Emmim bize tütün ısmarlamışken Derviş Ali çıkageldi. “Sınav vardı ona geldim Emmi.” dedi. “Ee nasıl geçti Ali’m?” dedi Emmim alacağı cevabın kendisini nasıl şaşkına uğratacağını bilemeden. “Saat ikideymiş Emmi, kaçırmışım. Ama iyi geçti. Geçerim sanırım.” Emmim bir bize döndü baktı bir Derviş Ali’ye. Sonra katıla katıla güldük. O sınavın nasıl olduğunun sırrı bende hâlâ yok.

Öyle kalender birinin ofisiydi işte Dergâh Yayın Bürosu. Gençliğimizin en güzel anına denk geldi. Genç olduğumuzu bildik. Toyluğumuzu attık. Bazen çok abarttık. Bazen az bildik. Ama hep güzeldik. Allah Emmim’den razı olsun. Başımızdan eksik etmesin. Dünya’daki her çocuğun bir Emmi’ye ihtiyacı var.

GÖNÜL TELİNDEN NÖRON HÜCRESİNE/Hacı Ahmet ERALP

 

İnsanın ruhunu tırmalayan, onu dünya telaşından koparıp bilinmeyen bir dehlize fırlatan kaç his vardır? Aşk, acı, hüzün, bazen de sadece bir ses... Altmış yıllık ömrünü Anadolu’nun adı büyük çehresi küçük bir şehrinde geçirmiş, yüzündeki her çizgiye bir hatıra sığdırmış olan Ahmet Amca için bu dünya, seslerin etrafında dönüyordu. Ancak onun seslerle olan imtihanı, bir musikîşinasın hayranlığından çok daha öte, akıl almaz bir muammaydı. Ahmet Amca bayılıyordu. Ama öyle açlıktan, yorgunluktan ya da tansiyon düşmesinden değil; ne zaman radyo frekansında yanık bir türkü dönse, ne zaman cami minaresinden makamıyla okunan dokunaklı bir ezan yükselse, Ahmet Amca olduğu yere yığılıveriyordu.

Tanıyan tanımayan kimselerden şahit olanlar  buna “gönül yorgunluğu” dedi, kimi “cezbe gelmesi” diye yorumladı, kimi ise “mübarek adam, maneviyatı kaldırmıyor” diyerek meseleyi kutsal bir zemine oturttu. Fakat Ahmet Amca için durum hiç de öyle şairane değildi. Pazarda tezgahın başındayken başlayan türküyü duyup domateslerin üzerine yığılmak, ya da bir akraba cemiyetinde, taziyenin üçüncü gününde Süleyman Çelebi’nin dizeleri göğe yükselirken kendini beton zeminde bulmak artık canına tak ettirmişti. Ruhunun şifa bulduğu sesler, bedenine ihanet ediyordu. İşte bu çaresizlik, onu şehrin büyük hastanesindeki genç ve idealist bir hekimin, Dr. Ömer’in kapısına kadar getirdi.

Dr. Ömer, her sabah olduğundan farklı açmıştı gözlerini o güne. Şehir küçük, mesafeler kısa olsa da trafik yoğunluğunu göz ve gönül yorgunluğuna dönüştürmemek için Yunus dilinden dökülmüş, yapay zekayla yeniden nefes bulmuş “Gelin Ey Aşıklar” isimli eseri dinleyerek evinden hastane otoparkına kadar gelmişti. Poliklinik odasında tomografiler, emarlar ve titreyen ellerle uğraşırken, kapı aralandı. İçeriye kasketini elinde sıkı sıkıya tutan, mahcup ama gözlerinde derin bir yorgunluk taşıyan Ahmet Amca girdi. Yanındaki oğlu, babasını adeta kırılacak bir kristalmiş gibi kolluyordu.

“Hoş geldin Ahmet amca, buyur otur bakalım, nedir şikayetin?” diye sordu Ömer, sesindeki o alışılagelmiş ama güven veren, bizim oğlan büyümüş doktor olmuş dedirten doktor şefkatiyle.

Ahmet Amca kasketini dizine koydu, derin bir nefes aldı. Konuşmakta zorlanıyordu, çünkü derdini kime anlatsa ya inanmıyor ya da onu hocalara, nefesi kuvvetli zâtlara yönlendiriyordu. “Doktor oğlum…” dedi, sesinde hafif bir titremeyle. “Benim derdim… Ne bileyim, biraz garip. Ben ne zaman güzel bir türkü duysam, işini maaşı için değil de imanı için yapan imamın hançeresinden yükselen ezana denk gelsem, hele ki şöyle içten okunan bir mevlid işitsem, oracıkta kendimden geçiyorum. Gözüm kararıyor, dünya dönüyor, sonra bir bakmışım yerdeyim. Millet ‘yüreği yufka’ diyor ama bu yufkalık beni öldürecek.”

Dr. Ömer, meslek hayatı boyunca binlerce bayılma vakası görmüştü. Kalp ritim bozuklukları, panik ataklar, tansiyon dalgalanmaları... Ancak Ahmet Amca’nın anlattığı şey, tıp literatürünün tozlu raflarında parıldayan, nadir ve etkileyici bir konuyu çağrıştırıyordu. Ömer, kalemi kağıdı bıraktı, sandalyesini Ahmet Amca’ya doğru yaklaştırdı.

“Peki Ahmet Amca” dedi ilgiyle. “Her seste mi oluyor bu? Mesela araba kornasında, pazar gürültüsünde, davulcusunu arka koltuğuna oturtup şehri gezen kırıkayak takımından bir araba önünden geçtiğinde?”

“Yok oğlum, ne gezer!” diye atıldı Ahmet Amca. “Gürültü patırtı sadece başımı ağrıtır. Ama ne zaman ki o ses içime işler, hani derler ya gönül telini titretir, işte o an beynimin içinde bir şey kopuyor sanki. O güzel ses kafamın içinde büyüyor, büyüyor, sonrasını hatırlamıyorum.”

Dr. Ömer için teşhis kafasında yavaş yavaş şekilleniyordu. Bu durum, tıp dilinde “Müzikojenik Epilepsi” olarak adlandırılan, oldukça nadir görülen bir refleks epilepsi türü olabilirdi. Normalde epilepsi nöbetleri parıltılı ışıklar gibi görsel uyaranlarla tetiklenirken, bu sıra dışı hastalıkta tetikleyici unsur bizzat müziğin kendisi, hatta müziğin yarattığı duygusal yoğunluktu. Ahmet Amca’nın beynindeki temporal lob (seslerin işlendiği, hafızanın ve duyguların yönetildiği merkez) güzel bir türkü veya makamında ezan, sadrından  aşksız dize yükselmeyen mevlidhanla karşılaştığında aşırı bir elektrik yüklemesi yaşıyor ve kısa devre yapıyordu. Duyup bilenlerin “gönül titremesi” dediği şey, aslında nöronların hep birlikte başlattığı bir elektrik fırtınasıydı.

Ömer, Ahmet Amca’yı rahatlatmak ve durumun çözümsüz olmadığını anlatmak için kelimelerini özenle seçti:

“Ahmet Amca, senin bu yaşadığın şey ne delilik, ne de dünyadan kopma. Beynimizde sesleri dinleyen, anlayan ve onlara ağlayıp dertlenen bir bölge var. İşte senin o bölge, güzel türküyü, o yanık mevlidi duyunca o kadar heyecanlanıyor ki, adeta bir elektrik sigortası gibi kendini korumaya alıp kapatıyor. Tıpkı evdeki fazla yük binen şartelin atması gibi.”

Ahmet Amca şaşkınlıkla doktora baktı. “Yani doktor bey, benim beynim güzel sesten korkuyor mu?”

“Korkmuyor da, fazla seviyor diyelim,” diye gülümsedi Ömer. “Ama bu sevgi bedenine zarar veriyor. Şimdi senden birkaç test isteyeceğim. Bir beyin emarı çekeceğiz, bir de kafana kablolar takıp beyninin elektriğini ölçeceğiz, bunlar çekilirken sana o sevdiğin türkülerden birini dinleteceğiz ki beyninin o esnada ne yaptığını görelim.”

O gün hastane koridorlarında Ahmet Amca için bir keşif süreci gibi geçti. Dr. Ömer’in nezaretinde yapılan testlerde, Ahmet Amca’nın kulaklarına bir kulaklık yerleştirildi. Odada sessizlik hakimken beyin dalgaları normal seyrindeydi. Ancak Dr. Ömer’in talimatıyla ekranda beliren dalgalar, o meşhur Mevlid-i Şerif’in “Allah adın zikredelim evvela” diye başladığı anda birden hırçınlaştı. “İndiler gökten melekler” diyordu mevlidhan,  sanki Ahmet amca ile birlikte diziliyorlardı melekler saf saf. Ahmet Amca’nın gözleri hafifçe kaydı, elleri gevşedi. Test cihazı, temporal lobda patlayan ani elektrik dalgalarını  net bir şekilde kaydediyordu. Teşhis kesinleşmişti belki ama gönül mirasının cezbesine hâkim olamayan Ömer bir kaç türkünün de bu narin yüreğe değişini ekrandaki grafiklerde görmek istemişti: “Kırmızı gül demet demet” daha başlarken, ipek mendil “Celal Oğlan”ın yorgunluk terlerini silemeden, efendisi bol türkünün kıblesi dostun yüzüne erişemeden, Ziya atına kanat takıp kuşlar gibi dönemeden bayılıp bayılıp tekrar ayıldı yüreğini yanından hiç ayırmadığına iman ettiği Ahmet Amca...

Sonuçları inceleyip Ahmet Amca’yı tekrar odasına çağırdı. Karşısında endişeyle bekleyen yaşlı hüzünkâra müjdeyi verir gibi konuştu:

“Ahmet Amca, düşmanımızı tanıdık. Beynindeki o küçük şartelin adını koyduk. Şimdi sana öyle bir ilaç başlayacağım ki, o beyindeki elektrik fırtınasını sakinleştirecek. Seni uyuşturmayacak, sersem etmeyecek; sadece o bin miligramlık türküleri dinlerken, mevlid meclisinde gözlerin nemlenirken, işiyle değil aşkıyla minareye koşan imamın sesi sana erişirken bayılmanı engelleyecek. Kulakların yine duyacak, gönlün yine titreyecek ama dizlerinin bağı çözülmeyecek.”

Ahmet Amca’nın gözleri parıldadı. “Yani ben yine Yemen Türküsü dinleyebilecek miyim doktor oğlum? Taziyede Mevlid okunurken korkmadan katılabilecek miyim?”

“Hem de nasıl” dedi Ömer ve devam etti “Arabanda hep türküyle yolculuk edebileceksin, nerede bir meşk var koşup katılabileceksin, hiç bir taziyenin üçüncü gününden kaçmayacaksın ama ilacı hiç aksatmayacaksın, birkaç ay sonra da kontrole geleceksin.”

Aradan aylar geçti. Mevsim döndü, kışın ayazı yerini baharın müjdesine bıraktı, bembeyaz pervaneler yerle gök arasında meraklılarının bir yıldır bekleyişlerine şifa olmak için kanat çırpmaya yeniden başladılar. Dr. Ömer’in poliklinik kapısı bir öğleden sonra tekrar çalındı. İçeri giren Ahmet Amca, bu kez elinde kasketiyle değil, yüzünde kocaman bir tebessümle getirdiği hediye paketiyle oturdu karşısına. Yürüyüşü dik, özgüveni yerindeydi.

“Doktor oğlum, sana duaya geldim,” dedi Ahmet Amca, Ömer’in elini sıkarken. “Geçen hafta bizim köyün camisinde Mevlid vardı. Dedim bir deneyeyim... Oturdum en arkaya, hani bayılırsam millete yük olmayayım diye. Hoca başladı okumaya, ses öyle güzel, öyle dokunaklı ki... İçim bir hoş oldu, gözümden iki damla yaş süzüldü ama inanır mısın, dimdik ayakta kaldım. Ne başım döndü, ne gözüm karardı. Hüznün tadını bayılmadan yaşayabildim, artık güzel sesli olduğunu bildiğim imamların camilerinin minarelerine yaklaşıp sarılarak dinliyorum neredeyse, son olarak şunu söyleyeyim ki buraya gelene kadar türküler yoldaşlık etti bana arabada, Allah senden razı olsun!” diyerek yanında getirdiği kutuyu açtı. Bir kavanoz dolusu kekiği masaya koydu, “Bu kekiği Ferhat isimli dostumla türkü dinleyerek dağlardan topladık.” Sonra sapı boynuzdan oyulmuş küçük bir bıçak çıkardı, “Bu bıçağı atölyesinde çekiç ve çelik seslerine hiç ara verdirmeden Mevlid dinleyerek işini yapan Fazlı ustadan aldım” ve otuz üçlük bir andız tespih çıkarıp imamesinden tutarak uzattı ve ekledi: “Her habbesine bir Yâsin-i Şerif okudum oğlum, geçmişlerinin canına değsin inşallah.”

Dr. Ömer, mesleğinin en güzel ödülünü almıştı. Tıbbın soğuk, rasyonel ve formüllerle dolu dünyası, Ahmet Amca’nın gönül teliyle buluşmuş ve ortaya bir şifa hikayesi çıkmıştı. İnsan ruhu ve bedeni arasındaki o ince çizgi, doğru bir teşhis, samimi ve muhabbet dolu bir yaklaşımla yeniden dengelenmişti. Ahmet Amca odadan çıkarken, arkasında sadece bir kutu hediye değil, bilimin insan hayatına dokunduğu anın o tarifsiz huzurunu bırakmıştı

GELİNSİ KEŞKEK/ Hidayet BAĞCI

 

İlkbaharın gelişini karşılayan kuş cıvıltıları eşliğinde gözlerini açtı Ayşe Gelin. Yörük çadırının dışından gelen ateşte kaynayan sütün kokusu, kaptan kaba aktarılan suyun sesi de bir uyanışın olduğunun habercisiydi. Erken vakitte uyanan sadece kendisi değildi. Çadır halkı uyanmış, kimisi hayvanlarla ilgileniyor, kimisi ateşin başında kahvaltı hazırlığı yapıyordu.

Ayşe Gelin, çadırın içinde eşine bakındı; yoktu. Sanırım o da diğerleri gibi erkenciydi. Yanı başında uyuyan bebeğiyle ilgilendi bir süre. Valizinden yeni elbiseler çıkardı. Bebeğinin öz bakımını yaptı. Ayşe Gelin, çadırda duran eşyalara göz gezdirdi. Minderler, yataklar bir sedirin üstüne yığılmış, bir köşede duruyordu. Çadırın duvarlarına gerilmiş el dokuması halılar hem estetik hem de çadıra konfor sağlıyordu. Kapıya benzettiği halıyı kaldırınca ocaktan taşan sütü gördü.

— Eyvah, taştı taşacak! dedi Ayşe Gelin.

Hayriye, taşmak üzere olan süt kazanını önce büyük bir kepçeyle birkaç kez karıştırdı, sonra da tüm gücüyle ocaktan indirdi. Ayşe Gelin’i görünce:

— Bizim buraların sabahı biraz erken olur. Hayırlı vakitler ola, Ayşe Gelin.

— Yaaa! Adım sizlerin arasında Ayşe Gelin olarak kaldı. Teşekkür ederim. Yardım edilecek, yapılacak bir şey varsa lütfen söyleyin, dedi Ayşe Gelin.

— Bu sabahın yemeğini ben hazırlayayım, sen de öğlen yemeğini hazırlarsın, dedi Hayriye.

— Çok sevinirim, seve seve hazırlarım. Ben Eren’e baktım, sanırım o Abdullah amcayla birlikte ya da nerede bilmiyorum, dedi Ayşe Gelin.

— Ne yemeği hazırlayacağını sormadın ama bu yemeği yapman için kahvaltıdan hemen sonra başlaman lazım. Evet, Eren abi babama yardım ediyor. Birlikte keçilerin sütünü topluyorlar, dedi Hayriye.

— Öğle yemeği hazırlığı için çok erken değil mi? dedi Ayşe Gelin.

— Yok, erken değil ama ancak babamlara azık yemeği hazırlarız. Bizim buralar sizin şehrin yemek kültürüne benzemez, Ayşe Gelin…

Sultan Ana, buharı üstünde tüten sıcak ekmekleri tandırdan çıkardı. Tavanın içinde cızır cızır sesler çıkaran kızarmış patatesleri boş bir tabağa, yağını süzerek aldı ve üzerine domatesli sosunu döktü. Hayriye, çiçekli basmadan olan sofrayı çadırın içindeki boş alana serdi. Sıcak ekmekler baş köşelere yerleştirildiğinde çadır halkı da sofranın etrafına sıralandı. Bal petekleri, tereyağlar, peynirler… Daha doğrusu bu sofrada her şey doğaldı. Çaylar ince belli bardaklara süzüldüğünde Hayriye usulca dedi ki:

— Eren abi, bugünkü azık yemeğinizi Ayşe Gelin yapacak.

— Hayriye, misafirine hangi yemeği yaptıracaksın? diyerek güldü Eren.

— Yapabilirse ona Gelinsi Keşkek yemeği yaptıracağım. Tarifini vereceğim, nasıl yaparsa artık. İlk kurbanları sizlersiniz, dedi Hayriye gülerek.

— Oooo, desene bugün şenlik var, dedi Eren, sol dizine oturttuğu bebeğini severek.

Kahvaltı bittiğinde Hayriye, elinde üstü örtülü bir tepsiyle geldi. Tepsinin örtüsünü kaldıran Ayşe Gelin, Hayriye’nin yüzüne şaşkınlıkla baktı ve Yörük kızı Hayriye tepsidekileri tek tek saydı:

-        Bir buçuk kilo kadar yarma

-        Bir buçuk kilo kadar haşlanmış kuzu eti

-        Biraz tereyağı

-        1 kase haşlanmış nohut

-        Biraz da su

-        Biraz da kırmızı yaprak biber , tuz

İran seferinin ardından yorgun ama zaferin vakur sessizliğini taşıyan Yavuz Sultan Selim, ordusuyla birlikte Amasya civarında bir köyde konakladı. Günlerdir süren yolculuk, askerlerin yüzüne toz, bedenine ağırlık bırakmıştı. Açlık artık sadece bir ihtiyaç değil, sabırsız bir bekleyişti. Köyün kenarında, zamanın izlerini yüzünde taşıyan yaşlı bir kadın vardı. Ne saray mutfağına özgü ihtişamı ne de bol malzemesi… Elinde yalnızca biraz yarma, bir avuç nohut ve az miktarda et bulunuyordu. Ama yüreğinde misafirperverliğin en saf hâli vardı.

Kadın, büyük bir kazan kurdu. Ateşi ağır ağır yaktı. Saatlerce sabırla karıştırdı yemeğini. Her kepçe vuruşunda buğday yumuşadı, nohut çözüldü, et lif lif ayrıldı. Zaman, yemeğin içine sinmişti adeta. Akşam olduğunda kazan padişahın huzuruna getirildi. Askerler merakla kâselerini doldurdu. İlk kaşıklar alındığında bazıları fısıldaştı:

“Keşke biraz daha etli olsaydı…”

Bu sözler yaşlı kadının kulağına da ulaştı. Gözlerinde kırgınlık değil, bilgece bir sükûnet vardı. Tahta kepçesini eline aldı, kazanı derinlemesine karıştırdı. Ve bir anda… dipte saklanan etler yüzeye çıktı. Kepçenin her dönüşünde et, buğdayın içinden yeniden doğar gibi görünüyordu.

Kadın, yavaşça konuştu:
“Evlatlarım… Bu yemek sabır ister. Karıştırdıkça bereketi ortaya çıkar.”

Padişah bir kaşık daha aldı. Bu kez sadece tadı değil, emeği ve hikmeti de hissetti. Gözleri bir an kadına çevrildi ve başını hafifçe eğerek takdirini gösterdi. O an, sıradan görünen bu yemek bir kültürün, bir geleneğin ve bir yaşam felsefesinin simgesi hâline geldi.

İşte o gün “keşkek” yalnızca bir yemek değil; paylaşmanın, emeğin ve sabrın adı oldu.
Adının kökeni belki Farsça “kaşidan”, yani dövmek, ezmek fiilinden; belki de “keşk”, yani buğday lapasından geliyordu… Ama anlamı Anadolu’nun yüreğinde şekillenmişti.

O günden sonra keşkek, Yörükler ve Türkmen obalarının vazgeçilmez yemeği oldu. Düğünlerde, sünnetlerde, hayır sofralarında büyük kazanlar kuruldu. Herkes bir ucundan tuttu; biri odun getirdi, biri karıştırdı, biri dua etti.

Ayşe Gelin, “İşte bu yemeğin hikâyesi böyle… Bu dağ başı ne bizim okuduğumuz şehir kültürüne benzer ne de mutfak kültürüne. Ben bu hikâyeyi anlattım, sıra senin el marifetinde…” dedi.

Ayşe Gelin, yarma aşıyla birlikte haşlanmış kuzu etini tokmakla döve döve ateş üzerinde tam pişirme kıvamına getirdi. Keşkeğin üzerine tereyağında kavurduğu biberli nohutu “coss!” diye döktüğünde ikindi ezanı okunmuştu.

Her lezzetin bir emeği, bir hikmeti ve bir hikayesi vardır. Sabır gibi, zaman gibi…

 

Mavi ve Yeşil Arasında/Nuran Nisa KEKLİKCİ

 

  

Bir yaprak düşer toprağın kucağına,

Sessizce anlatır veda etmenin zarafetini.

Deniz, kıyıya fısıldar kadın şarkısını,

Dalgalar siler zamanın yorgun izini.

 

Güneş çekilirken dağların arkasına,

Gökyüzü boyanır kızıldan maviye.

Bir kuş kanat çırpar özgürlüğe doğru,

Sanki bir selâm taşır bilinmez bir hediye.

 

Durup dinlemek gerekir bazen dünyayı,

Rüzgarın sesinde saklıdır bütün sırlar.

Sakin bir limandır insanın kendi içi,

Oraya sığar en güzel, en masum yarınlar.

 

                                      

KABE’DE KAYBOLMAK / Teyfik KARADAŞ

 

Hac; İslam’ın beş şartından biridir.  Akıllı, ergenlik çağına gelmiş ve maddi durumu yerinde olan her Müslüman için farzdır. Hac mevsimi dışındaki herhangi bir zamanda Kâbe’yi ziyaret edip ihrama girmek, tavaf yapmak ve say ibadetlerini yerine getirerek saç tıraşı olmak suretiyle yerine getirilen ibadete umre denir. Umre sünnet bir ibadettir. Hac yılın belli günlerinde yapıldığı halde umre her zaman yapılabilir.

Yaşım kırk olunca hacca gitmek için Diyanet İşleri Başkanlığına başvuruda bulundum. Başvuruda bulunduktan sonra sekiz yıl bekledim ama hacca gitme hakkı elde edemedim. Hacca gitme hakkı elde edemeyince, peygamber efendimizin yaşadığı mübarek toprakları görmek ve işlediğim günahlardan af dilemek için umreye gitmeye karar verdim.  Bu kararımı bir yıl boyunca hiç kimseyle paylaşmadım. Bir yıl sonra umreye gitme kararımı emekli imam olan amcaoğlum Mehmet Hoca ile paylaştım. Mehmet Hocam benim bu kararıma çok sevindi. Mutluluktan sadece yüzü değil gözlerinin içi bile güldü. Mehmet Hocam her yıl bir kere görevli olarak umreye gidiyordu. Mehmet Hocamla umreye gidenler Mehmet Hocamın mihmandarlığından çok memnun kalıyorlardı. Bende umreye Mehmet Hocamla gitmeyi düşünüyordum. Bu görüşmemiz sırasında umreye aralık ayında birlikte gitmek için Mehmet Hocam ile sözleştik. Sözleştiğimiz sırada çalıştığım kurumdan izin alamama ihtimaline karşı umreye gideceğimi kimseye söylememesini Mehmet Hocama tembih ettim.

Mehmet Hocamı ziyaret ettiğim günden bir gün sonra, çalıştığım kurum olan Sütçü İmam Üniversitesinden bir hizmet belgesi alıp, pasaport için Kahramanmaraş Emniyet Müdürlüğüne başvuruda bulundum. Pasaportum kısa bir süre sonra geldi. Ben umrede ziyaret edeceğimiz yerler ve ziyaret edeceğimiz yerlerdeki yapacağımız ibadetler konusunda araştırmalar yapmaya başladım. Araştırma yaparken mübarek topraklara iyice sevdalandım. İhramın nasıl ve ne zaman giyileceğini öğrendim. Daha önce umreye gitmiş insanların umreyle ilgili anılarını dinledim. Tavaf ve say yaparken yorulmayayım diye yürüyüş yapmaya başladım. Kendimi umre iklimine alıştırmaya çalıştım. Dost meclislerinde bile sohbet ederken günaha girerim düşüncesiyle, ağzımdan çıkan sözcükleri daha dikkatli bir şekilde kullanmak için gayret etmeye başladım. Namazlarımı vaktinde kılmaya özen gösterdim. Anlayacağınız pasaportun elime ulaştığı andan itibaren lisanı halimde önemli değişiklikler oldu.

Ben kendimi umreye hazırlama çalışırken hiç beklemediğim güzel gelişme daha oldu. Kasım ayının ilk haftası evimin bahçesindeki hurma ve ayvaları hasat etmek için köye gitmiştim. Akşamüzeri yorgun vaziyette şehre dönmeye çalışırken sokakta babam ile karşılaştık. Babamın elini öptüm. Elini öptükten sonra babam ile ayaküstü kısa bir hasbihal ettik. Hasbihalden sonra babama “Baba benden bir emrin isteğin var mı ?” diye sordum. Babam ise bana “Oğlum umreye gideceğini duydum. Eğer umreye gideceksen annen ile beni de götür” dedi. Babamın ağzından çıkan bu sözlerden nasıl mutlu olduğumu, nasıl etkilendiğimi sizlere kelimelerle anlatamam. Duygusal bir insan olduğum için aniden gözlerim yaşardı. Yüce Rabbim bana mübarek topraklarda anneme ve babama hizmet etme şansı vermişti. Bu şans ret edilir, babaya yok denilir miydi? Elbette denilmezdi. Ben de babama “Baş üstüne baba. Çok iyi olur. Yarın ben yeniden köye geleyim.  Bu konuyu konuşuruz ”dedim ve şehre doğru hareket ettim.

Sabahleyin kahvaltımı yaptıktan sonra tekrar köye gittim. Köyde babam ve kardeşlerimle bir araya geldik. Babam ve anamın pasaportlarını çıkartmak için o zaman köy muhtarı olan kardeşim Rıdvan’ı görevlendirdik. Babam ve anamın umre ücretindeki eksik para kardeşlerim tarafından tedarik edildi. Böylelikle annem ve babamın da umre hazırlığını başlatmış olduk.

Annem ve babamın pasaportları çıkınca pasaportlarımızı bizi umreye götürecek olan Puan Tur şirketinin yetkililerine teslim etim. Pasaportları teslim ettiğim gün Puan Tur şirketinin yetkilileriyle ödeyeceğimiz ücret ve kalacağımız oda konusunda da bir anlaşma yaptık. Yaptığımız anlaşmaya göre annem, babam ve ben üçümüz bir odada kalacaktık ve yirmi günlük umre ibadeti boyunca her şey dâhil şirkete kişi başı bin elli dolar para ödeyecektik. Şirket vizelerimizi aldı. Ben şirkete ücreti ödedim. Şirket tarafından düzenlenen umre kursunu tamamladık. Umreye gitmek için gün saymaya başladık.

Aralık ayının yirmi altıncı günü bizim gideceğimiz puan tur şirketiyle umreye gidecek olan yüz sekiz kişilik kafile Kahramanmaraş Hava Limanında toplandı. Umreye gidecek olan insanların kardeşleri, çocukları, yakın akrabaları ve arkadaşları da umrecileri uğurlamak için hava limanına gelince ortalık panayır alanına döndü. Hava limanının bahçesinde kimi umreye gidecek olan yakınıyla resim çektirirken, kimileri sevincinden gözyaşı döküyordu. Bineceğimiz uçağın hareket saati yaklaşınca iç hatlar kapısından içeri girerek uçağa bindik. Bindiğimiz uçak Kahramanmaraş Hava Limanından İstanbul Hava Limanına hareket etti. İstanbul Hava limanında varınca bize tahsis edilen odaya girerek ihrama girdik. İhramı giyince yaşadığım sevinçten dolayı gözyaşlarımı tutamadım. İstanbul Hava Limanında dış hatlar terminaline giderken yürüyen merdivende bir kaza yaşandı. Yaşlı bir insan yürüyen merdivenle aşağı inerken yıkıldı.  Yaşlı adam yıkılınca arkasında bulunan iki bayanda yıkıldı. Bu insanların merdivenden aşağıya düşmemeleri için gösterdiğim mukavemete bir ben, birde Allah şahit. Kendi canımı tehlikeye atarak, merdiven durduruluncaya kadar o insanların merdiven aşağıya doğru düşmelerini engelledim. Böylelikle umre yolculuğunda ilk sınavı kazanmış, Rabbimin de yardımıyla büyük bir faciayı önlemiş oldum.

İstanbul Hava Limanının dış hatlar terminalinde bizi Kâbe’ye götürecek olan devasa büyüklükteki Türk Hava Yollarına ait uçağa bindik. Emniyet kemerlerimizi bağladık. Bindiğimiz uçak gece yarısı hareket saati gelince hedefine kilitlenmiş bir şahin kuşu misali gökyüzüne doğru havalandı. Eğe denizinin, Akdeniz’in üzerinden geçip bizi üç saat sonra Cidde Hava Limanına indirdi. Cidde Hava Limanında Sudi toprağına ayak basınca birden bire haleti ruhiyem değişti. Kendimi farklı bir âlemde hissetmeye başladım. Cidde Hava Limanında Sudi Arabistan görevlilerinin bize göstermiş olduğu ilgi ve saygıdan oldukça memnun kaldım. Bagajlarımızı aldıktan sonra bize tahsis edilen otobüslere binerek Mekke istikametine doğru hareket ettik. Hava çok karanlık olduğundan nerelerden geçtiğimizi bilemiyorum. Hocalarımızın okuduğu ilahiler eşliğinde sabah namazına iki saat kala Mekke’de kalacağımız otele intikal ettik.

Kafilemiz kendilerine tahsis edilen otel odalarına yerleşti. Annem, babam ve ben de üçümüz bir bize ayrılan dört kişilik bir odadaki yerimizi aldık. Kalacağımız oda nem kokuyor ve pencereleri açılmıyordu. Yolcuğun vermiş olduğu yorgunluk nedeniyle başımızı yastığa koyar koymaz uyumuşuz. Sabah namazı vakti gelince Mehmet Hoca kapıyı çalarak bizi zorda olsa uyandırdı. Sabah namazını kıldıktan sonra Kâbe’ye gitmek için kaldığımız otelin fuaye alanında toplamdık.

Fuaye alanına yüz sekiz kişilik kafileden ancak kırk kişi kadar bir insan geldi. Kafilenin diğer kısmı otele yerleştikten sonra, uyumadan sabah namazını Mescid-i Haramda kılmak için doğruca kabe’ye gitmişler. Bizde Mehmet Hocanın önderliğinde Kâbe’ye hareket ettik. Babam yürüyemediği için onu otel aldığım tekerlekli sandalyeye bindirdim. Kaldığımız otel Kâbe’ye yürüme mesafesinde olduğu için on beş dakika sonra yürüyerek Kâbe’ye vardık. Beytullahın görüneceği yere varınca Hocanın talimatıyla gözlerimizi yumduk.

Gözlerimi açtığımda karşımda günde beş vakit namaz kılarken “Kıblem Kâbe’ye” diye niyet ettiğim Beytullahı görünce sevincimden gözyaşlarımı tutamadım. İhrama girmiş yüzbinlerce Müslümanı Kâbe’nin etrafında tavaf ederken temaşa etmek mutluluğumu zirveye çıkarttı. Dilimin döndüğü kadar, elimi havaya kaldırarak İslam âleminin her ferdi için Yüce Rabbime dua ettim. Dua faslı bitince kafilenin hepsi zemin katta, babam ile ben birinci katta Hacerül- esved’i “Bismillahi Alla hu Ekber[u1]  “ diye selamlayıp tavaf etmeye başladık. Babam ile bir taraftan tavaf ederken bir taraftan belli aralıklarla Kâbe’nin etrafına konan su sebillerinden mübarek zem zem suyunu içiyorduk. Tavafı bitirdikten sonra namaz kıldık, dua ettik ve otele gitme saatimiz gelince önceden tespit ettiğimiz toplanma bölgesine gittik.

Bizimle gelen cemaatin hepsinin toplandığı anlaşılınca Kâbe’nin Zamzam Towers tarafındaki bir kapısından çıkıp kaldığımız otele doğru hareket ettik. Ben babamı hasta sandalyesi ile taşıdığım için kafilenin arkasından gidiyordum. Biz Kâbe’den çıktıktan sonra otele ulaşmamız için doğuya doğru düz gitmemiz gerekiyordu. Ancak Mehmet Hoca bizi kuzeydoğu istikametinde bir caddeye yönlerdi. Ben Mehmet Hocaya “ Hocam yanlış yöne gidiyoruz” diye itiraz ettim ama itirazım dikkate alınmadı.

Gittiğimiz cadde oldukça rampaydı. Babamda kilolu bir insan olunca ben hasta sandalyesini sürmekte zorlanmaya başladım. Benim zorlandığımı gören Ramazan Baykuş abi bana yardıma geldi. Biz bu caddede zorlukla altı-yedi yüz metre kadar ilerleyince yanlış yere gittiğimiz anlaşıldı. Cemaat geriye döndü. İniş aşağı izlerinin üzerine yürümeye başladılar. Bende döndüm ama kaldırımlar kalabalık olunca cemaatin hızına ayak uyduramadım. Belli süre sonra cemaat gözden kayboldu. Annemde cemaat ile birlikte gitti.

Cemaatin hangi yöne gittiğini göremeyince bende hangi istikamete gideceğimizi şaşırdım. Geri döndüğümüz yerden bir kilometre kadar ilerleyince kaybolduğumuzu fark ettim. Caddenin kenarında bir bankın yanında durdum. Babama “ Baba kaybolduk ”dedim. Kaybolduk deyince babam başladı ağlamaya. Babam ağlayınca bende gözyaşlarımı tutamadım. Bizim ağladığımız saatlerde annem otele varmış ama bizim kaybolduğumuzu anlayınca annemde ağlamaya başlamış. Anlayacağınız babam ile ben caddede ağlarken annemde otel de gözyaşı dökmüş. Ağlama faslı bitince bir çıkış yolu bulmak için düşünmeye başladım. Mehmet Hocayı aradım. Telefonuna ulaşamadım. Fatih Hocayı aradım. Telefona ulaşamadım. Kâbe’ye yeni vardığımız için telefonlarını henüz uluslararası görüşmeye açtırmamışlardı. Hocalara ulaşamayınca iş başa düştü dedim.

Ben yıllar önce hacdan gelen bir yakınımı ziyarete gittiğimde, ziyaretine gittiğim amca “Mekke’de kaybolan hacılar Mescid-i Haramdaki yeşil ışığın altına gelip beklerlerse yetkililer gelip onları oteline götürüyorlar” manasında bir anısını anlatmıştı. Bu hikâye hatırıma geldi. Bulunduğumuz yerden Kâbe’nin etrafını saran mübarek mabedimiz Mescid-i Haramın bir minaresinin uç kısmı hafiften görünüyordu. Babamın bindiği hasta sandalyesini sürerek minarenin göründüğü istikamete doğru hareket ettim. Bulunduğumuz ana caddeden minareyi gördüğüm taraftaki sokağa girince Mescid-i Haramın doğusundaki dış cephe duvarı karşımıza çıktı. Bu duvarları görünce nasıl sevindiğimi, nasıl mutlu olduğumu size anlatamam.

Girdiğimiz sokakta üç yüz dört yüz metre kadar ilerleyince Kâbe’nin açık olan giriş kapılarından birine vardık. Vardığımız kapının kaç numaralı kapı olduğunu hatırlamıyorum. Kapıdan içeri girdik. Doğrudan yeşil ışığın olduğu tarafa doğru hareket ettik. Kâbe’nin birinci katındaki yeşil ışığın yanın varınca babam ile birlikte ikişer rekât şükür namazı kıldık. Namazdan sonra bir köşeye çekilip beklemeye başladık.

Beklerken yanımızdan geçen bir kafile reisini durdurup yardım talep ettim. Allah razı olsun adam bizim ile ilgilendi ama otelin kartını yanımıza almadığımız için yardımcı olamadı. Zaman ilerliyor bizi almaya kimse gelmiyordu. Babam yorgunluktan harap olmuş dinlenmek istiyordu ama maalesef bizim çaresizliğimiz devam ediyordu.

Bu arada aklımdan çeşitli senaryolar gelip geçmeye başladı. Aklıma ilk gelen senaryolardan biri bizi umreye götüren şirketin Kahramanmaraş’taki yetkililerine ulaşıp haber vermekti ama yetkilerden kimsenin telefonu bende kayıtlı değildi. Şirket Kahramanmaraş Ulu Caminin arka tarafındaydı. Bacanağım Nesimi Önügören Bey ise gündüzleri Uzunoluk Caddesindeki esnafların yanına çok takılırdı. Son bir ümit ile bacanağımı aramaya karar verdim. Bacanağımı arayıp nerede olduğunu sordum. Menefoğlu Kundurada olduğunu söyledi. Nesimi beye durumu anlatıp Puan Tura gitmesini söyledim. Ben Nesimi Beyi aradıktan on dakika sonra Puan tur şirketinin sahibi Mircan Hoca beni aradı. Mircan Hocaya Kâbe’de babamla kaybolduğumuzu ve yeşil ışığın altında beklediğimizi söyledim. Mircan Hoca ise bana bulunduğunuz yerden ayrılmayın sizi bir saat içinde oradan aldıracağım dedi. Mircan Hoca ile irtibat sağlayınca üzüntüm mutluluğa döndü. Sevinçten ağlamaya başladım.

Mircan Hoca ile görüşmemizden bir saat sonra bizi götürmek için Mehmet Hoca yanımıza geldi. Mehmet Hoca ile birlikte otele gittik. Otele vardığımızda annemin önce bana, sonra babama sarılarak söylediği ağıt tarzı türküler hala kulaklarımda çınlamaktadır.

O mübarek topraklarda kaybolduğumuz saatlerde kaybolduğumuza üzülsem bile ondan sonraki günlerde o üzüntünün mutluluğunu yaşamaktayım.

 

 

---

 [u1]