CENNET BÖCEĞİ/Muhammet NACAROĞLU

Çocukluğumda bu nedir diye sorduğumda

Bir böcek dediler korkutucu ve tiksindirci bir duyguyla

Sonra ilave ettiler...
Cennet böceği

Hiç kaçmazdı
Elimin üzerinde sakince yürürdü
Sıkıldı mı az öteye bir uzanış
Sevimliydi cennet böceği

Güzel gelirdi görüntüsü
Hele o kırmızı renginin üzerindeki siyah noktalar
Sanki kalbin üzerindeki kara günahlar

Hayat bu kandırmayalım kendimizi
Pisliğin içinde debeleniyoruz
Bir böcek gibi
O zaman bu böceğe neden cennet dediler

Kim sana bu ismi verdi
Cennet demesiyle sevdiği anlaşılır
Böcek nereden icap etti

Bir böcekle cennet nasıl bir araya gelebilir ki?
Böcek denince ne gelir ki akla?
Olsa olsa ezilecek bir şey değil mi?

Hayat pisliğinin içindeki tek güzel şey
Bir sevgi umuduyla cennet mekanı
Ya da dipsiz kör kuyularda azaplı acı

Hey gidi böcekler
Kiminiz oldu bok böceği
Kiminiz oldu cennet böceği

Ah cennet böceği
Sen nasıl kurtuldun bu pislikten
Söyle bana ne olur
Cennet böceği

GÜLBEYAZ MELEK/ Teyfik KARADAŞ

Boruk Dağının güney eteklerinde Kumlu ismi verilen büyük bir köy vardı. Bu köyde Avşar ve Tecirli boyuna mensup iki büyük sülale yaşıyordu. Avşar sülalesine mensup Ahmet isimli bir genç, o zamanlar bölgeye nam salmış ve isminden bahsettirmeye başlamıştı. Ahmet sevgili, saygılı, ahlaklı ve yakışıklı bir delikanlıydı. Bu nedenle Ahmet’i kendi köyü başta olmak üzere civar köy ve kasabalardaki bütün insanlar sevip ve sayıyordu. Özellikle yörenin genç kızları onun cemalini görmek için can atıyorlardı. Ahmet utangaç bir insan olduğu için, karşısından gelen kızları görmemek için yolunu değiştiriyordu.

Nasıl oldu anlayamadım. Ahmet on dokuz yaşında iken, bir anda köylerindeki Tecirli ailesinden Halime isimli bir kıza sevdalandı. Halime’de sevdalanmayacak bir kız değildi. Siyah saçlı, hilal kaşlı, gamzeli yanaklı, uzun boylu ve beyaz tenli bir kızdı. Yemiş olduğu siyah üzümler boğazından geçerken gözükürdü desem yalan olmazdı. Güzelliği ile dillere destan olmuştu. Her gün bir – iki dünürcüsü geliyordu ama Halime bu dünürcülerden hiç biri ile evlenmeyi kabul etmiyordu. Ahmet ile aralarında çocukluktan bir gönül bağı mı vardı. Bilemiyorum.

Ahmet’in Halime’ye sevdalandığı, kısa süre bütün köy halkı tarafından duyuldu. Aşkının duyulmasından sonra Ahmet utandığı için köyün içinde gezip, dolaşamaz oldu.  Hayvanat bahçesinden kaçmış bir aslan misali kendini dağlara, taşlara vurmaya başladı.  Köyün çobanlarının verdikleri bilgilere göre, vaktinin çoğunu Boruk Dağındaki Geyik Mağarasında geçiriyordu. Üzüntüsünden adeta bir deri bir kemik kalmıştı. Çünkü Ahmet’in sevdasının önünde çok büyük bir engel vardı. Avşarlar ailesi ile Tecirli ailesi arasında, asırlardır kan davası ile başlayıp, siyasi ve sosyal konulardaki anlaşmazlıklarla uzayıp giden husumetler hala güncelliğini koruyordu. Bu nedenle bu iki aile, aynı köyde yaşasalar bile birbirlerinden kız alıp vermezler, düğünlerine gidip gelmezlerdi. Ahmet’te kendisini bu husumetten etkilenen son kurban sayıyordu. Neticenin olumsuz olacağını tahmin ettiği için; derdini, sevdasını en yakın arkadaşı Hüseyin dâhil hiç kimse ile paylaşmıyordu.

Ahmet altı ay sonra cesaretini toplayarak, Halime’ye sevdalandığını annesi Zeynep Hatun’a söyledi. Annesi de çok sevdiği oğlu Ahmet’in durumu zaman kaybetmeden, aynı gün eşine anlattı. Ahmet’in babası Yahya Çavuş güngörmüş geçirmiş tecrübeli bir insandı. İlk önce vaziyeti tepki ile karşılasa da sonra kabul etti.

Törelere uygun bir şekilde ilk önce Halime’nin babası Reşit Ağanın evine, elçi göndererek, ziyaret için randevu aldı. Randevu günü gelince, akşam hava karardıktan sonra, önceden hazırlamış olduğu bir heybe dolusu hediyeyi omuzuna alarak, eşi Emine Hatunla birlikte Reşit Ağanın evinin yolunu tuttu. Yahya Çavuş canından çok sevdiği oğlu Ahmet üzülmesin diye, bu yola çıksa bile çok büyük bir olasılıkla kızı vermeyeceklerini düşünüyordu.

Yahya Çavuş Reşit Ağanın evinin avlu kapısının tokmağını çaldı. Reşit Ağa eşi Medine Hatunla birlikte Yahya Çavuşu evinin avlu kapısının girişindeki eşikte bir zat kendisi karşıladı.

Reşit Ağa:

“Yahya Çavuş hoş geldin. Sen bu evin yolunu bilmezdin. Seni buraya yel mi attı. Sel mi attı” dedi.

Yahya Çavuş.

“Sağ olasın Reşit Ağa. Bahanesiz dost köyüne gidilmez. İş başa düştüğü zaman yelde atar. Selde atar ”dedi.

Reşit Ağa ile Yahya Çavuş kendi aralarında hasbihal ederken Medine Hatun ile Zeynep Hatunda birbirlerinin halini hatırını sordular. Hal hatır sorma faslı bittikten sonra ahşap merdivenden çıkarak Reşit Ağanın konağındaki misafir odasına oturdular. Misafir odasında bir taraftan çaylarını kahvelerini içtiler. Bir taraftan memleketteki güncel konular üzerine samimi bir atmosfer içinde çok güzel sohbetler ettiler. Çaydan sonra Halime’nin hazırladığı peynir helvası ile ikram edilen meyvelerden yediler. Bu arada sohbet iyice koyulaşmış, vakit bir hayli geçmişti. Yahya Çavuş fırsatını bulup asıl konuya bir türlü giremiyordu. Yaşamış olduğu heyecan nedeniyle, sıtmaya yakalanmış bir hasta misali eli ve ayağı titriyordu. Ağzını açacağı zaman kelimeler boğazına düğümleniyordu. Reşit Ağa gecenin ilerleyen saatlerinde Yahya Çavuşun lisanı halinden bir derdinin, bir sıkıntısının olduğunu fark etti.

Reşit Ağa:

“Yahya Çavuş hayır ola. Benden bir isteğin bir arzun mu vardı ?” diye sordu.

Yahya Çavuş:

“ Reşit Ağam Allah’ın izni Peygamberin kavli ile kızınız Halime’yi oğlum Ahmet’e istemeye” geldim dedi.

Yahya Çavuşun ağzından bu sözleri duyan Reşit Ağa, bir anda beyninden vurulmuşa döndü. Sanki başına bir kova kaynar su döküldü. İlk önce aileler arasında geçmişte yaşanan olayları düşündü. Sonra kendisini toparlamaya çalıştı. Kızı Halime’nin hayatı bir film şeridi gibi gözünün önünden gelip geçti. Belli süre sessiz kaldı. Sonra;

Reşit Ağa:

“ Bir düşünüp, danışayım. Amcasına, dayısına sorayım. Ben sana haber salarım Yahya Çavuş” dedi.

Yahya Çavuş:

“Nasıl uygun görürseniz ağam ”dedi.

Yahya Çavuş Reşit Ağanın vermiş olduğu bu cevaptan ve misafirlik süresince göstermiş olduğu alakadan oldukça memnun kaldı. Reşit Ağadan müsaade isteyerek eşi Zeynep Hatunla birlikte evinin yolunu tuttu. Kendisine gösterilen ilgi ve alakadan Zeynep Hatunda memnun kalmıştı. Yolda giderken konuyla ilgili kendi aralarında kısa bir istişare yaptılar. İstişare sonunda içlerinde Halime’yi verecekleri konusunda bir umut yeşermeye başladı.  Yeşeren bu umudun etkisiyle mutlu bir şekilde evlerine vardılar.

Ahmet büyük bir heyecanla babasının Reşit Ağanın evinden gelmesini bekliyordu. Evlerinin kapısının gıcırtısından babasının geldiğini fark etti. Bir ok gibi odasından dışarı fırladı. Annesinin ve babasının yüzünün güldüğünü görünce kendisinin de içi rahatladı. Babası yatsı namazını kılmaya başlayınca, annesi Reşit Ağanın evinde olup biten her şeyi Ahmet’e anlattı. Ahmet bu olumlu gelişmeden çok mutlu oldu…

Köyde yaşayan herkes gibi Reşit Ağada hem Ahmet’i çok seviyor, hem de iki aile arasındaki düşmanlığı bitirmek istiyordu. Ahmet gibi değerli bir gencin kızı Halime’ye talip olmasını, barış için uzatılan bir zeytin dalı olarak değerlendirdi. Önce eşi Medine Hatun vasıtasıyla kızı Halime’nin Ahmet’te gönlünün olduğunu öğrendi. Sonra Tecirli Ailesinin ileri gelenleriyle görüşüp onaylarını aldıktan sonra Halime’yi Ahmet’e vermeye karar verdi.

Köyünün örf ve âdetine uygun şekilde Yahya Çavuşu evine davet etti. Yahya Çavuş Halime’yi oğlu Ahmet için yeniden istedi. Reşit Ağa tamam dedi. Söz kesildi. Nişan yapıldı. İki ailenin onuruna yaraşır bir şekilde düzenlenen düğün töreniyle Ahmet ile Halime evlendiler. Bu düğünden sonra Avşar ve Tecirli aileleri arasındaki husumet sona erdi. Kumlu köyünün tamamı huzura kavuştu.

Ahmet ile Halime’nin evliliklerinin yedinci yılında nur topu gibi bir erkek çocukları dünya geldi. Ahmet rüzgâr olup denizlerde essin diye mi? Füze olup düşman topraklarına düşsün diye mi? Bilemiyorum? Oğlunun adını Tayfun koydu.

Tayfun ırmak kenarına dikilmiş bir çınar fidanı gibi büyümeye başladı. Sekiz aylık iken yürüdü. Bir yaşında iken konuştu. Annesi Halime Tayfun’u canı gibi seviyor, gözü gibi koruyordu. Dedesi Yahya Çavuş Tayfun’u Türk gelenek ve göreneklerine göre yetiştirmek istiyordu. Babası Ahmet, oğlu Tayfun’un okuyup büyük bir devlet adamı olması için hayaller kuruyordu.

Tayfun yedi yaşında ilkokula başladı. Okuma yazmayı sınıf arkadaşlarının hepsinden önce öğrendi. On yaşına geldiğinde düğünlerde güreş tutmaya başladı. On iki yaşında ata binmeye ve silah eğitimi almaya başladı. Ortaokulu köylerine komşu Tekne kasabasında bitirdi. Liseyi ilçede yatılı olarak okudu. O günkü şartlarda köyden gelip ilçede tahsil yapmak oldukça zordu. Tayfun bütün zorluklara göğüs gererek eğitim hayatına devam etmek istiyordu. Tayfunun okuması için ailesi ve öğretmenleri büyük çabalar sarf ediyordu.

Tayfun liseyi bitirdiği yıl Neşet Ertaş’ın memleketin deki eğitim enstitüsünü kazandı. Tayfunun eğitim enstitüsünü kazandığı duyulunca Kumlu Köyünün her tarafında sevinç rüzgârları esti. Tayfun için dedeleri Yahya Çavuş ile Reşit Ağa kurbanlar keserek köy halkına ziyafet verdiler. Babası fakirlere sadakalar dağıttı. Nineleri Zeynep Hatun ile Medine Hatun helvalar tatlılar yapıp köy halkına bol, bol dağıttılar. Çünkü torunları üniversite okuyacaktı. O köyden tarihinde ilk defa bir genç yüksek tahsil yapmış olacaktı. Tayfun’un göstermiş olduğu bu başarıya, köylerindeki dost düşman herkes sevindi.

Tayfun Kırşehir’e giderek, eğitim enstitüsüne kayıt oldu. Kredi ve Yurtlar Kurumu öğrenci yurdunda kalabilmek için gerekli işlemleri yaptırdı. Eylül ayının ortalarında okuluna başladı. Tayfun’un sınıfında otuz üç kız, otuz üç erkek öğrenci vardı. Tayfun sosyal bir öğrenci olduğu için okulun açıldığı ilk hafta sınıftaki bütün öğrencilerle tanıştı. Dersine giren öğretim görevlileriyle hemhal oldu. Belli bir süre sonra sınıfındaki Aksaraylı Erkan ve Nevşehirli Alper ile yakın arkadaş oldular. Belli bir süre sonra meslek yüksekokulunda okuyan Kürşat’ı da arkadaş halkasına dâhil ettiler. Tayfun, Alper, Erkan ve Kürşat dersten sonra birlikte gezmeye, birlikte yiyip birlikte içmeye başladılar.  Tayfun, Alper ve Erkan aynı sınıfta okudukları için sınıftaki diğer öğrencilerle de güzel dostluklar, iyi arkadaşlıklar kuruyorlardı. Birinci sınıfın ikinci yarısında sınıf olarak piknik ve kır gezisi dahi yapmaya başladılar.

O yıllarda üniversite öğrencileri sağcı ve solcu olarak ikiye ayrılmışlardı ama Tayfun’un okulunda böyle bir gruplaşma yoktu. Çünkü okullarında hiç sol görüşlü öğrenci bulunmuyordu. Okuldaki eğitim kendi doğal süreci içinde devam edip gidiyordu. Birinci sınıf bitip ikinci sınıf başlayınca kız ve erkek öğrenciler arasında gönül ilişkileri başladı.

Tayfun’un sınıfındaki Nesrin isimli bir kıza gönlünü kaptırdı. Nesrin uzun boylu, siyah saçlı, beyaz benizli bir Yörük kızıydı. Giyimine kuşamına dikkat ederdi. O dönemin en lüks, en pahalı markalarının kıyafetlerinden giyinirdi. O zaman kız öğrenciler genellikle etek giydikleri halde Nesrin lacivert renkli kot pantolon giyerdi. Sırtındaki yeşil renkli kaban başka hiçbir öğrencide yoktu. Ayağına giymiş olduğu kahverengi bot, ayna gibi parlardı. Nesrin yolda giderken basmış olduğu toprak, incinmesin diye adımını usul, usul atardı.

Nesrin’de güzelliğinin farkındaydı. Hiçbir erkek arkadaşının kendisiyle konuşmasına fırsat vermiyordu. Kız öğrencilerden de hemşerisi olan iki kızla arkadaşlık ediyordu. Bu denenle Tayfun Nesrin ile konuşmaya cesaret edemiyor, sevdasını gönlünde yaşatıyordu. Rakiplerini er meydanında tuş ederek yıkan Tayfun Nesrin karşısında çaresiz kalıyordu. Atalarımız “Bir dağ ne kadar yüce olursa olsun, bir kenarı yol olur. Bir yiğit ne kadar yiğit olursa olsun sevdiğine kul olur” diye boşa söylememiş. Tayfun bu sıkıntıdan dolayı sigara içmeye başladı. Derslere girmez oldu. Derslerin çoğundan devamsızlık nedeniyle tekrara kaldı…

Arkadaşları lisanı halinden Tayfun’un bir derdi, bir sıkıntısı olduğunu fark ediyorlardı ama Tayfun derdini hiç kimse ile paylaşmıyordu. Nesrinin aşkından deli divaneye dönen Tayfun türbelere gidip dualar ediyordu. Okuldaki bütün arkadaşlarından uzak duruyordu. Tayfun’un âşık olduğunu Nesrin dahi bilmiyordu.

Tayfun birinci dönemin sonunda yapılan bütünleme sınavlarının yapıldığı günlerde sıkıntısını yakın arkadaşları Alper’e ile Erkan’a anlattı. Tayfun Nesrine olan aşkını anlatırken duygusal bir insan olan Alper gözyaşları tutamadı. Erkan Alper’e göre biraz daha metanetliydi. Tayfun’un yakalandığı bu kara sevdaya üzülse bile gözyaşlarını içine akıttı. Tayfun ve Erkan bir hafta boyunca Tayfun’u teselli etmeye çalıştılar ama olmadı. Tayfun’un derdine çare bulmak için bir ay kafa yordular.  Sonunda Erkan Tayfun’u Nesrin’e bir mektup yazarak aşkını ilan etmeye ikna etti.

O zamanlar insanlar arasındaki haberleşme genellikle mektupla sağlanırdı. Acil durumlarda telgraf devreye girerdi. Çok acil durumlarda ise telefon kullanılırdı ama köylerde telefon yoktu. Öğrenciler ailesinden harçlığını bile mektup yazarak isterlerdi. Anlayacağınız o dönemin en önemli haberleşme unsuru mektuptu. Tayfun’un okulunda ağzı kapaksız kocaman bir posta dolabı vardı. Bu dolabın içinde de her sınıfa ait bir posta kutusu bulunuyordu. Postacı getirdiği mektupları bu kutulara koyuyor, öğrencilerde mektuplarını bu kutudan alıyorlardı.

Tayfun eli kalem tutan bir insandı. Lisede okurken okulun duvar gazetesinde haftalık bir yazısı yayımlanırdı. Eğitim enstitüsünde okurken de ilçesinde çıkan mahalli gazetede yazı yazmaya başladı. Yazmış olduğu yazılar ilçe halkı tarafından keyifle okunuyor ve takdir ediliyordu.

Tayfun Nesrin’e edebi bir mektup yazarak aşkını ilan etti. Nesrin’e karşı sözlü olarak ifade edemediği duygularını kalem ile ifade etti. Mektubun sonuna da bir not yazarak, Nesrin’den cevap verirken gönderici olarak “Gülbeyaz Melek” rumuzunu kullanmasını istedi. Tayfun aşkının okulda duyulmasını ve Nesrin’in kendisi yüzünden üzülmesini istemiyordu.

Tayfun olanca cesaretini toplayıp yazdığı mektubu kimsenin olmadığı bir anda, sınıflarının posta kutusuna bıraktı. Nesrin arkadaşlarının haber vermesi üzerine mektubu sınıflarının posta kutusundan aldı. Okulun bahçesindeki bir banka oturup mektubu okumaya başladı. Nesrin mektubu okurken gözlerinden nisan yağmuru gibi yaş akıyordu. O ana kadar ağladığını kimse görmemişti. Nesrin’in o katı görünüşlü bedeninin içinde duygusal bir ruh olduğunu kimse bilmiyordu.

Nesrin Tayfun’un yazdığı mektubun her satırından, her cümlesinden etkilenmişti ama Gülbeyaz rumuzunu okuyunca dünyası değişti, kendinden geçti. Tayfun’la görüşmeye karar verdi ve görüşmek için dersin bitmesini bekledi. Ders bitince Tayfun’u yanına çağırdı. Tayfun dizleri titreyerek Nesrin’in yanına vardı. Nesrin “Tayfun seninle hemen çarşıya gideceğiz” dedi. Tayfun “Tamam” dedi ama kalbi küt, küt atmaya başladı.

Nesrin Tayfun’u okulun en yakın yerinde bulunan pastaneye götürdü. Pastaneye varıp oturunca Nesrin kabanının iç cebinden mektubu çıkarttı. Tayfun’a “ Bu mektubu sen mi yazdın” diye sordu. Tayfun kısık bir sesle “Evet” diye cevap verdi. Nesrin ağlayarak mektubu okumaya başladı. Nesrin’in üzüntülü durumunu görünce Tayfun’da ağlamaya başladı.

Nesrin Tayfun’a “ Madem beni bu kadar beni seviyordun. Bu güne kadar benimle neden konuşmadın” dedi. Tayfun “Cesaret edemedim Nesrin” dedi. Nesrin “Öyle ise ben cesaret ediyorum. Evet” diye bağırdı. Nesrin’den evet sözünü duyan Tayfun’un sevincinden kalbi çarpmaya başladı. Nesrin ile Tayfun mutlu bir şekilde okullarına döndüler.

O günden sonra yakın arkadaş oldular. Nesrin’in isteği üzerine Tayfun Nesrin’e Gülbeyaz Melek diye hitap etmeye başladı. Okul bitinceye kadar arkadaşlık ettiler. Okul bittikten sonra yedi gün, yedi gece süren muhteşem bir düğünle evlenerek dünya evine girdiler.

Tayinleri Doğu Anadolu’nun mahrum bir köyüne çıktı. Ekonomik olarak ihtiyaçları olmamasına rağmen idealist insanlar oldukları için tayinlerinin çıktığı köyde öğretmen olarak göreve başladılar. Göreve başladıktan bir ay sonra, yoğun kar yağışı yüzünden köyü ilçeye bağlayan yol bir gecede kapandı. Yarıyıl tatiline kadar halkın desteğiyle köyde hayatlarını idame ettirdiler.

Yarıyıl tatili başlayınca memlekete gitmek için köyden ilçeye yaya olarak hareket ettiler. Köy halkı havanın yağışlı olması nedeniyle yola çıkmalarını istemediler ama engel de olamadılar. Tayfun ile Nesrin köyden ayrıldıktan üç kilometre sonra yolda tipiye kapıldılar. Tipiye kapıldıktan sonra yollarını kaybettiler. Yollarını kaybettikten sonra donaraktan kucak kucağa can verdiler. Cesetlerine bir hafta sonra ulaşıldı. Nesrin ile Tayfun’un ölümü Kumlu köyü başta olmak üzere bütün ülkeyi yasa boğdu. Ruhları şad mekânları cennet olsun

DELİ BAHAR/Nurcihan KIZMAZ

 

Deli bahar derlerdi 

Deli miydi bilinmez

Hak katında deliyle veli

ayırt edilmez

Mahalleye gelirdi

Çocukluk işte korkardık

Kimde tatlıca varsa

Yedirip içirip yollardık

El açıp dua eder 

ev sahibi hatuna

Bir de el falı bakar

Ne gelirse aklına

Kimi uğur sayardı

Gelsin diye gözlerdi

Kimisi de saklanır

Gitmesini beklerdi

Bir gün bir fistan dikti

Rahmetli annem ona

Çok beğendi rengini

Hemen baktı falına

Başına devlet kuşu

konacak senin dedi

Teşekkürü böyleydi

Rahmet olsun canına

MURADİYE CAMİİ VE MEVLEVİHÂNESİ/Samet YURTTAŞ

Edirne ibadethaneleri, bedestenleri, kervansarayları, hamamları ve külliyeleriyle tam bir Osmanlı şehri. Yani Türk İslam şehri. Edirne’nin sokaklarında yürürken bir açık hava müzesinde yürüdüğünüzü hissetmeniz çok doğal. Çünkü şehrin her sokağında bir tarihi yapı size göz kırpıyor. Ve şehirde öyle camiler varki daha ilk gördüğünüz anda sizi içine çekiyor. Mimar Sinan’ın ustalık eserim dediği Selimiye, Bayezid Külliyesi, Üç Şerefeli Camii, Muradiye Camii ve Mevlevihanesi... Ve Edirne halkı arasında dilden dile dolanan bir tekerleme:

“Eski Camii’nin yazısı

Selimiye’nin yapısı,

Muradiye’nin çinileri

Üç Şerefeli’nin kapısı...”

Bu tarihi yapılar Türk İslam kültürünün izlerini taşımakla kalmayıp bizim birazda olsa şu dünya hayatından uzaklaşarak ebedi aleme yolculuk yaptığımız derviş hû’larına kulak verdiğimiz yerlerdir. Bu nedenle de restorasyonları ve tekrar halka açılması çok kıymetlidir. Muradiye Camii ve Mevlevihanesi de bu yapılardan yalnızca bir tanesidir. Mimarı tam olarak bilinmemekle birlikte yapılan araştırmalarda 1426 ve 1433-1435 yılları arasında yapıldığına dair farklı görüşler mevcuttur. Camii’nin kitabesinde ise 1433-1435 yılları arasında yapıldığı yazmaktadır. İlk etapta II. Murat’ın Mevlânâ’yı rüyasında görmesi üzerine bir Mevlevihâne olarak yapılan yapı sonrasında camiiye dönüştürülmüş ve yanına ise Mevlevihâne inşa edilmiştir. Muradiye Camii bir çok badire atlatmış en son 2005 yılında restore edilerek şu anki mevcut durumuna getirilmiştir. Muradiye Camii’nin en önemli özelliği ise çinili mihrabıdır. Türkiye’de yer alan en büyük çinili mihraplardan birisine sahiptir. Bir benzeri ise Bursa Ulu Camii ‘de mevcuttur. Bununla birlikte Mihrabın hemen üstünde ise Ayasofya Camii’nin motifi bulunmaktadır. Gelelim Mevlevihâneye. Muradiye Camii’nin kuzey cephesinde yer alan Mevlevihâne 1925 yılında ilk önce kapatılıyor. 1935 yılında ise tamamen yıkılıyor. Ve daha acısı Mevlevihânede değerli ne varsa satılıyor. Evet yanlış duymadınız yıkılıp içerisinde değerli ne varsa satılıyor. Mevlevihâne’nin en zengin kütüphanelerden birisine sahip olduğu da biliniyor. Bir insan kendi tarihine ancak bu kadar ihanet edebilir. Neyseki hâlâ ülkemizde tarih şuuruna sahip ve derviş hû’larına kulak veren büyüklerimiz mevcut. Göreve geldiği ilk andan itibaren Edirne’nin gözle görülen ve can çekişen tarihi yapılarına, ibadethânelerine bir bir el atan ve tekrar ayağa kaldırmak için var gücüyle çalışan Edirne Valisi Yunus Sezer’e teşekkürü borç biliriz. Selimiye Camii’nin restorasyonu, Gazi Mihal Hamamı, Edirne Sarayı, Muradiye Kışlası ve daha niceleri... Ve son olarak Muradiye Mevlevihânesi.. Aslına uygun bir şekilde tekrar yapımına başlanılan Muradiye Mevlevihânesi’nin yapımı tamamlandı ve 23 Ekim tarihinde tekrar açıldı. Mevlevihâne’nin açılışıyla inşallah dost muhabbetlerinin demlendiği ve derviş hû’larının yankılandığı günlerine de kavuşmasını ümit ediyoruz. Bu sayede Muradiye Camii’nin güneyinde yer alan hazirede yatan dervişler ve âlimler de hû seslerine eşlik edeceklerdir. Bu âlimlerimizden de kısaca bahsetmezsem olmaz. Kimler yatmıyorki burada... Mevlana’nın torunu Cemâleddin Çelebi, Mehmet Ârif Dede, Osman Dede, Mehmet Emin Dede, Şair Neşâti, Şair Enis Recep, Ali Eşref Dede, Musa Kâzım ve niceleri... Lafı da fazla uzatmadan Mevlevihâne’nin tekrar yapımında emeği geçenlere teşekkür ederiz. Son sözde; “bir hû yeter bütün dervişleri uyandırmaya

Büyüttüm Koca Ettim, Okuttum Hoca Ettim/Mustafa Cihan Alliş

 

Evimizin arka bahçesinde, bahçesinde dediysem biraz daha arka taraflarda, üzerine çıkıp iki yanından ayaklarımızı sallandırabileceğimiz köşeli bir taş vardı. Koca arazideki tek taş buydu. Babam, amcama anlatırken duymuştum: Dedem evin önünde ata binmeye çalışırken atın dışkısına düşüvermiş, bunu gören de olmamış ama dedem yerden kalkıp üstünü başını silkelerken babama da onu yere yıkacak bir tokat atıvermiş. O günden sonra evin arkasındaki bu taşı yonta yonta ata binecek bir basamak haline getirmiş dedem. Gittiği yerlerde ata binemediğini gören olmasın diye de hep rahat binebileceği aynı yerlere bağlamış atını.

Dedemin atının adı neydi bilmiyorum. Ama at deyince biz bir tek Düldül ismini bilirdik. Hem sevimli hem masallardan çıkmış hem de sırdaş gibi sıcacık gelirdi bu isim. Bizim Düldül değildi gerçek bir at elbet. Dedemin ata binmek için yonttuğu taşa verdiğimiz isimdi. Gerçek Düldül’ün hikâyelerini yıllar sonra ikinci herifi okuturken öğrendim. Öğrenince biraz utandım, biraz gülümsedim. Düldül, bizim gelin olma hayallerimizin bineğiydi çünkü.

Büyükten küçüğe sırayla başımıza kırmızı soğan çuvalını duvak yapar, gelin olup kaya gibi sağlam, yosunlu taş gibi uysal atımız Düldül’ün sırtına biner, ağlaşırdık. Ablam bizi gelin ederken annem olur, yazmayla ağzını örtüp onun gibi ağlardı. Kendisi gelin olduğunda Düldül’ün sırtında cevval bir eşkıya gibi dimdik oturur, zaman zaman bize el sallardı. Jandarmaya karşı değil de babama karşı zaferini ilan etmiş sanırdım. Çuvalın deliklerinden ablamın dişlerinin beyazı görünürdü. Onun bu halleri bizim sessiz ağıtlarımızı gerçek bir yaraya çevirirdi. Bir seferinde onun böyle gülüşüne dayanamayıp Düldül’ün arkasından dökmem gereken suyu ablamın üzerine döküvermiştim. Beni eline almasın diye de kendimi yere atıp “Abam gelin oldu gitti, bir oğlan için yitti” diye yerde yuvarlanmıştım.  Aynı ağıt beni annemin elinden kurtaramadı. Ama annemin eli ablamınkinden daha vicdanlıydı.

Ablamın neden gelin olup gitmek istediğini hiç anlamadım; zaman zaman babamın bizi hiç istemediğini, hadi ben neyse de şu küçüğün bari erkek olması gerektiğini anlatır, bizi kızlığımızdan utanır hâle getirirdi.

Çok zaman geçmeden ablam bizim gelincilik oyunumuzu oynamaz olmuştu. Onu oyuna tekrar ikna edemeden rengarenk kumaşlar, ışıltılı işlemeler, komşu kadınlar, akrabalar ve nerede gizlendiğini bilmediğim çeşitli tabak çanaklarla evde büyük hazırlıklar başlayıverdi. Tanımadığım ama daha önce birkaç kere gördüğüm insanlar bir sabah davul zurna ve ismi Düldül olamayacak kadar çirkin bir atla kapımıza geldiler. Annem, ben ve kardeşim ablamla vedalaşıp yan yana dizildik. Duvağın içi pek seçilmiyordu ama gülümsediğine emindim. Sadece, ben ağlamadım. Yine de yazmamın kenarı ile ağzımı burnumu kapadım.

Ablam şehre gelin gitmişti. At, usulen erkek tarafının köyüne uğrayacak, gelinle damat oradan otomobille şehre gideceklerdi. Oğlan memurmuş. O zamanlar ne işe yarar bilmezdim. İlk duyduğumda hastalık ya da kötü insan olmak gibi bir şey zannetmiştim.

Ablam gidince mi başladı yoksa ben abla oldum diye mi anlamaya başladım bilmem: babamın anneme, annemin babama söyledikleri içime taş taş birikip kursağıma kadar kapkara bir duvar oldu.  Tabi babam anneme her yerde, annem ise babama babam yokken söylerdi ne söyleyecekse. Başlarda bana anlatıyor sandım. Ama annemi işitmeyeceğim mesafedeyken bile annemin söylenmelerini, beddualarını uzaktan anlar oldum. Ablam gitmek istemekte haklıydı. Babam başka bir anne daha getirecekti. Annem de başka bir evden gitmek isteyip buraya gelmişti belki. Gelin olmamdan bir gün önce bunu sordum ona. Cevap vermedi, sessiz kaldı. İlk kez geçmişini düşünen gözler gördüm annemde.

Küçükken oynadığımız o kadar gelincilik oyununa rağmen benim gelin çıkmam hiç çalıştığımız gibi olmadı çünkü oyunu bilen tek arkadaşım, bacım iki gün ateşler içinde Düldül’ü ve ablamı sayıklamış, üçüncü gün cennete uçuvermişti. Ben çok ağladım. Bu ayrılık, bu ağıt gelin etmelere benzemiyordu. Üzerinde yazma serili tahtadan bir kutu içinde yine Düldül gibi bir taşın üzerine konulmuş bacımı uğurladık. Giderken annemin karnındaki daha küçük kardeşimi de yanında götürdüğünden annem ağlayamayacak kadar yorgun ve hâlsiz düşmüştü. Babamın ne düşündüğünü, ne hissettiğini hiç anlayamadım.

Evde bir başına kalmış bir kız çocuğu olarak her işe yetişmeye çalıştım. Elimden gelmeyen yoktu, gücümün yetmediği çoktu. Gücümün yetmediği her mesele babamın “Ah adam yok ki damı yapsak” “Ah oğlum yok ki odun etsek” cümleleri ile son bulurdu. Ben üzerime alınmamış gibi yapar kendimden, annemden hatta babamdan büyük yüklerin altına girmeye çalışırdım. Kardeşim öldükten sonra bir daha Düldül’ün sırtına da binmemiştim. Çok yorulduğum zamanlarda Düldül’ün dibine oturur, sırtımı taştan gövdesine yaslar, bir gelin gidene, bir kefen giyene, bir anneme ağlardım. Sahi annemi bu yalnızlıktan ve acizlikten kim kurtaracaktı? Bazen ise hiçbir şeye ağlayamayacak kadar nefessiz hissederdim. Yıllar bu nefessizlik hissi içinde geçip gitti.

Düğün günümde babam büyük bir kalabalık, davul zurna ve atla karşı köye doğru yola koyuldu. Ne olduğunu biliyordum ama anneme ne olduğunu sorduğumda yine cevap vermedi. Biraz sonra damat yerinde olması gereken yerde babam, arkasında at, atın üzerinde tanımadığım bir gelin vardı. O da bizim gibi epey gelincilik oynamış olmalı ki atın üzerinde çok güzel duruyordu. Ablam kulağıma bir iki ayıp laf söyledi. Babam gelini eve getirdi. Kardeşlerim ve benim kaldığımız odaya yerleştirip kapıyı gelinin üzerine çekti. Eve bir gelin geldi, evden bir gelin gitti. Beni de çıkarıp ata bindirdi. Gelin etti gönderdi.

Erkeği bol, kadını bol, işi bol, sofrası bereketli, hayvanı çok bir evdi burası. Kocam gün doğmadan koyunları otlatmaya çıkarır akşam ezanı zamanı da gelirdi. O gelene kadar evde ne iş olsa yapardım. Ta ki bir gün gelmeyene kadar. Koyunlar eve dönmüş, kocam dönmemişti. Daha önce hiç böyle yapmadığından herkes telaşa düşmüş, ben de daha huyunu bellemediğimden, telaşlarına yetişmeye çalışırken korkuya kapılmıştım. Yazdı, sıcaktı. Sabahın serinliği öğle vakti yakıcı bir havaya dönerdi. Bir tepede koyunları serinlesin diye göle sürmüş, kendisi de girince geri çıkamamış.

Üçü, yedisi derken gelip giden babam birkaç kez annemin selamını getirmiş, eve götürmeye hiç davranmamıştı. Kırkı çıktıktan sonra sıra bana geldi ki kolayca rızamı alıp evin tek bekar ve en küçük erkeği ile beni nişanladılar. Erkek dediğim 11 yaşında bir oğlan. Ahmet.

Kaynanam, oğlanın çelimsiz olduğunu ama kafasının çok çalıştığını, arada bir altına kaçırdığını, benim kadın olursam onun adam olacağını, hatta imam bile olabileceğini bir çırpıda bana anlatıverdi. Onun içinde, oğlunu okutmak hevesinin olduğunu o zaman anlamamıştım. Okumak ne demek ben de bilmezdim. Diğer oğlanlar gibi her işe koşturamaz, hayvandan anlamaz, toprak belleyemez, yük çekemez… Bu evde hiçbir işe yaramaz bir oğlandı neticede. Kaynanam, Ahmet için hayvan yerine okula, camiye gitsin diye bir seferliğine ortalığı birbirine kattı. Yetti. Sonra ne altına kaçırmasına ne sabah uyanmasına ne yediğine ne içtiğine karıştı. Üstünü başını batırıp eve geldiğinde Ahmet’i elime katıp terlikle dövdüğümde uzaktan hoşuna giderek izlediğini bile gördüm. Ahmet’e analık ediyorum diye de beni diğer gelinlerinden hep ayrı tuttu. 

Ahmet, daha önce gördüğüm hiçbir çocuğa, hiçbir erkeğe, hiçbir adama benzemiyordu. Çiçek kokluyor, bulutları seyrediyor, saçlarımı okşuyordu... Eline bir kitap alıp yere uzanıyor, gözünü kitaptan ayırmadan saatlerce debeleniyordu. Bazen gülüyor, bazen hüzünleniyor, bazen de uzun uzun düşünüyordu. Hoca ezber verdiğinde ise kolayca ezberliyor, takıldığı yerlerde hocayı taklit edip beni güldürüyordu.

Bir süre sonra derslerini takip etmem gerektiğine onu ikna ettim. Okuduğu her şeyi bana okumasını, benim okumayı unuttuğumu, bana hatırlatmasını istedim. Ezberimde olmayan sure ve duaları Ahmet’i dinleyerek tamamladım. İlmihalden, Elifbâ’dan, her şeyden Ahmet sayesinde haberdar oldum. Bir süre sonra Ahmet ile öğrendiklerimiz ve muhabbetimiz eve sığmaz olmuştu. Zaman zaman ot toplama bahanesi ile dağlarda yürümeye çıkıyor, verdiğimiz bahaneyi evde otları sorduklarında hatırlıyorduk. Bu yürüyüşler de bize yetmez olduğunda yetiştirip büyüttüğüm kocamın artık liseye gitmesi gerektiğini kaynanama anlattım. Camideki hoca da Ahmet’e böyle demişti. Evin büyük oğlanları ne olduğuna pek anlam veremeden bir araba eşya hazırlayıp bizi şehre götürdü. Ablamın bulduğu iki göz bir eve bizi yerleştirdi. Kaynanamın verdiği paralardan da evin kirasını ödedim.

Ertesi gün ablam ve eniştem ile adında bile imam olan liseye gittik. Cahilliğimi ve heyecanımı belli etmemek için sürekli ablama bakıp onu taklit ediyordum. Yıllar geçmişti ama tek bakışından ne yapmam gerektiğini hemen anlıyordum. Sadece ablamın eskisinden daha parlak ve açık saçları dikkatimi dağıtıyordu. Evrak eksiklerimiz ortaya çıkınca müdür Ahmet’e sorular sormaya başladı. Ahmet de soruları sakin hâliyle ve tane tane cevapladı. Sureleri de köydeki hocayı taklit edip eksiksiz okuyunca evrakları kendisinin halledeceğini söyledi. Ben gülmemek için kendimi zor tuttum. Müdür “Velisi siz misiniz?” diye bana sorunca “Evet” demiş bulundum. Ablamın şaşkın hâli halen gözlerimin önünde. Soyadlarımız da aynı olunca kimse şüphelenmedi. Herifin, veli kısmında adımın yazılı olduğu karneleri, “velisine” başlıklı okula davet mektuplarını da halen saklarım. Okuldaki ilk yıldan sonra zaman zaman elinden tutup herifi okula götürme şakaları yaptım. İkimizin çok eğlendiği, kimsenin bilmediği bir oyundu bu bizim için.

Biraz temizlik, biraz terzilik, biraz da bakıcılık yaparak evi çekip çeviriyordum. Ahmet de cenazelere, mevlitlere gitmeye başlamıştı. Ortalık karışıktı ama hocaya, Kur’an’a hürmet hiç değilse üç beş kuruş para ile kendisini gösteriyordu.

Ahmet mezun olmadan 3 gün önce baba oldu. 4 tane olacak olan çocuklarımızdan ilki o zaman doğmuştu. İmam olarak da şehirde bir camide göreve başladı. Hayatı boyunca 3 camide görev yaptı. Gittiği her camide Ahmet Hoca olarak sayıldı, sevildi, sözüne hürmet edildi. Son camisi benim köyümün camisi. Birlikte Düldül’ü sevmeye de gittik. Ben çıkıp üzerine oturdum. Ahmet de beni elimden tutup nazikçe indirdi. Kimse ağlamadı. Sadece gülümsedik. Böyle işte: Büyüttüm koca ettim, okuttum hoca ettim.

 

 

DİL KÖŞESİ/Hidayet BAĞCI

 

Oku’maya yeni başlayan 

çocuklar gibiyim. 

Sessiz sessiz 

mırıldanıyorum harfleri 

kimseler yanlışımı duymasın diye. 

Oysa; 

hece hece okuduğum sesli harfler 

bir sonraki sessiz harfe fısıldıyor 

sonrasında heceler 

bir kelime oluyor 

dilimin kıvrıldığı köşede…. 

Kİm duydu, 

okumasını öğrendiğim 

yeni kelimeyi? 

YÜREĞİNLE YAŞAMAK/Hasan Ejderha

 

Bana pırangalı günlerin

acısı gerek

Satmak için muşamba toplayan
çocuğun
kazandığı helvanın
sevinci ya da.

Dünyada balon diye zıplayan
binlerce, oyuncağa
hasreti sabinin.

Kabenin duvarına asılan
şiirlerin zamanı
O ano yaşayanların
ilhamı.

Köprünün üstüne kadar gelmiş
yolcu ademin
aşkla dolu son dermanı.

Hasretim ise...
zamanı yüreği ile yaşayanların
her anı...

Siyah Kalem/Hidayet BAĞCI

 

Güneş çekildi, 

 Kirpiğe uzandı siyah kalem… 

 Bulutlar dokundu saçlarıma, 

 Gölgesini taşıyorum ruhumda… 

 Gökyüzü biraz daha eğildi omuzlarıma, 

 Seslendi rüzgârın diliyle… 

 Artık mevsimler

Soba sıcaklığında ısıtıyor içimi… 

 Kabul etmek gerek; 

 Akrep de yelkovan da 

 Sonbaharın geldiğini işaret ediyor. 

 Zaman, usulca değiştiriyor 

 Mevsimlerin yüzünü… 

 Oysa ben… 

 Hâlâ, Annemin beni nazladığı yaştayım…

BİR KAPI AÇILDI / Teyfik KARADAŞ

 

                                           

Şehrin içindeki boş arsalarda yetişen otlar kurudu. Maraş ovasındaki ekinler sararmaya başladı. Okulumuzdaki yazılı ve sözlü bütün sınavlar tamamlandı.  Tahmin ediyorum; haziran ayının ikinci haftasının Cuma günüydü. Ülkemizin her yerinde ki okullarda olduğu gibi, benim okuduğum lisede de çok görkemli bir karne dağıtım töreni yapıldı. Bütünlemeye kalan dersim olmadığı için karnelerin dağıtıldığı gün Kahramanmaraş Endüstri Meslek Lisesinden mezun oldum. Karne dağıtım töreninin yapıldığı gün, şehirdeki eşyalarımı, yatağımı ve yorganımı toplayıp köye götürdüm.

Köyde bir taraftan ailemin bağ ve bahçe işlerine yardım ederken bir taraftan üniversite ikinci basamak sınavına hazırlandım.  Köye vardıktan on gün kadar sonra üniversite ikinci basamak sınavına girmek için Adana’ya gittim. Derslerime yeteri kadar çalışmadığım için sınavım iyi geçmedi. Yine de “Çıkmadık candan ümit kesilmez misali” heyecanla sınav sonucunu beklemeye başladım.

Ağustos ayının sonuna doğru sınav sonuçları açıklandı. Sınav sonuçlarının açıklandığı gün köyde mühim bir işim olduğundan, şehre gidip sınav sonuç gazetesi alamadım. Bizim köyde benden başka sınava giren kimse olmadığı için başka birinin aldığı sınav sonuç gazetesine bakma şansım olmadı.  Sınav sonucumu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından gönderilecek sınav sonuç belgesinden öğrenmeye karar verdim. Sınav sonuç belgemin sonucun açıklanmasından üç dört gün sonra Bakkal Muzaffer’in dükkânına geldiğini öğrendim.  Haberi alır almaz Bakkal Muzaffer’in dükkânına koştum. Muzaffer abiden zarfı aldım. Zarfı elime aldığımda heyecandan kollarım titriyordu.  Kollarım titrese de zarfın bir tarafını makasla keserek sınav sonuç belgesini çıkarttım.

Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığından bana gönderilen sınav sonuç belgesinde “Herhangi bir yükseköğretim kurumuna kayıt olma hakkı kazanamadınız” diye yazıyordu. Bu ibareyi okuyunca sanki zelzele oldu, dağlar üzerime devrildi.  Binlerce tonluk yükün altında kaldım.  Birden bire tansiyonum yükseldi. Kalbim küt, küt çarpmaya, sırtımdan soğuk terler akmaya başladı. Belli bir süre oturduğum yerden kalkamadım. Gözlerime yaşlar doldu ama bakkaldaki insanlardan utandığım için ağlayamadım. Muzaffer Ağabeyde lisanı halimden sınavı kazanamadığımı fark etmiş olmalı ki, bana sınavla ilgili herhangi bir şey sormadı. Böyle kötü bir haleti ruhiye içinde, bakkaldan ayrılıp, doğruca evimize gittim. Evimizin arkasındaki büyük cevizin dibine oturup saatlerce hüngür, hüngür ağladım.

Ağlama faslı bitince köyümüzün ortasından akan Tekir Çayının kenarına doğru yürüdüm. Tekir Çayının içinde Köpüklüce adı verilen derin bir göl vardı. Bu göle girip iki saat kadar yüzdüm. Tekir çayının soğuk suyunun içine girince, yaşadığım bu büyük şokun etkisini kısmen de olsa üzerimden attım. Gölgeler uzayıp hava serinlemeye başlayınca tekrar evimize gittim. Evimize giderken yolda açlıktan karnımın zil çaldığını acıktığımı hissettim. Evimize vardığımda annem akşam yemeğini hazırlamış, sofrayı sermişti. Akşam yemeğini yeken moralimin bozukluğundan felçli bir hasta gibi, elim titriyor, kaşığı ağzıma götüremiyordum. Zorda olsa döküp saçaraktan karnımı doyurdum.

Annemin en küçük kardeşi olan Cuma Ali dayımla aynı yaştaydık. Dayım ile aynı yaşta olduğumuz için cenazede beraber ağlar, mutlu günlerimizde beraber gülerdik. Düğünlere

 Birlikte gider, bayram ziyaretlerini beraber yapardık. Sokakları yaylaları veya komşu köyleri birlikte gezer, er meydanlarında birlikte güreşirdik. En gizli sırlarımızı birbirimizle paylaşırdık…

 Rahmetli anneannem dayım ile aramızda olan muhabbeti çok sevdiği için bana büyük kasap, Cuma Ali dayıma küçük kasap derdi. Çünkü ben bedensel olarak dayıma göre daha iri yarıydım. Büyüyünce anneannemin dayım için küçük, benim için büyük kasap demesinin hikâyesini araştırdım. Bu kişiler anneannemin doğup büyüdüğü Tanır köyünde yaşamış iki yakın arkadaşmış. Birlikte hayvan alıp sattıkları için büyük ve küçük kasap namıyla anılırlarmış. Anneannemde bizi bu iki samimi arkadaşa benzettiği için bana büyük, dayıma küçük kasap dermiş. Köydeki en yakın dostum, en samimi arkadaşım dayım olunca; yemekten hemen sonra derdimi anlatmak için dayımın yanına gittim.

Dayım ile gece yarısına kadar çay içtik. Muhabbet ettik. O gece dedemin evinde yattım. Her sabah yeni bir umutla başlar. Sabah uyandığımda kendimi bir önceki güne göre daha moralli, daha enerjik hissettim.  Bir yıl sonra üniversite sınavını kazanmak ve eğitim hayatıma kaldığım yerden devam etmek için yeni bir çıkış yolu aramaya başladım. İlk olarak aklıma bir yıl vekil öğretmenlik yapmak geldi. Sonra şehirde bir iş bulup, gündüzleri çalışmak, akşamları dershaneye gitmek geldi. Daha sonra bu fikirlerimi hocalarımla istişare etmeyi düşündüm. Sabahtan akşama kadar aklımdan yüzlerce fikir geldi geçti. O gün akşam yemeğinden sonra ruh halimin düzelip, sosyal durumumun normalleştiğini hissettim ve sabahleyin erkenden şehre gitmeye karar verdim.

Sabahleyin gün doğmadan önce kalkıp, ilk otobüse binerek şehre hareket ettim. Otobüsten Batı Park’ta indim. Endüstri meslek lisesine vardım.  Endüstri meslek lisesinde bizim dersimize giren öğretmenlerden, öğrencilerine en çok yardım eden İnsan Süleyman Beyazıt hocamdı. Süleyman Beyazıt Hocam aç olan öğrencileri doyurur, açıkta kalan öğrencileri giyindirirdi. Okulun ağır sıklet pehlivanı olduğum için beni diğer öğrencilerden bir tık fazla severdi. İş bulma konusunda yardımcı olur ümidiyle ilk önce Süleyman Beyazıt Hocamın yanına gittim. Odasına vardığımda, Süleyman Hocam teknisyen abilerle birlikte torna atölyesindeki makinelerin tamir ve bakımını yapıyordu. Beni görünce odasına geldi.

Süleyman Hocamın elini öptüm.  Hoş beş edip, birbirimizin halini hatırını sorduktan sonra, hocamın atölyedeki işini aksatmamak amacıyla acele olarak konuya girdim. Üniversite sınavını kazanamadığımı söyledim. Ailemin durumunu anlattım. Süleyman Hocam zaten önceden de benim ailemin maddi durumunun iyi olmadığını biliyordu. Parasızlık nedeniyle dershaneye gitme imkânımın olmadığını arz ettim. Düşüncelerimi, hayallerimi başından sonuna kadar anlattım. Beni dinlerken Süleyman Hocamın da gözlerinin yaşardığını fark ettim.

Süleyman Hocam beni can kulağıyla dinledikten sonra “Pehlivan sen tatlı canını sıkma, moralini bozma. Ben sana işte bulurum. Ücretsiz dershanede ayarlarım” dedi. Süleyman Beyazıt Hocamın ağzından bu sözleri duyunca nasıl mutlu olduğumu anlatamam. Bir anda dünyam değişti. Üzüntüm mutluluğa dönüştü. Sevinçten gözlerimden yaş geldi. İçimde yaşattığım çaresizlik duygusu anında yok oldu. Sanki bu yalan dünyaya mutlu bir şekilde, yeniden merhaba dedim…

Süleyman Hocam bana “Sen bu gün köye git. Pazartesi günü geri gel” dedi. Ben şehirde fazla bir zaman geçirmeden ilk otobüsle köye döndüm. Artık çaresiz değildim. Elimden tutan bir insan vardı. Dershaneye gidecektim. Çalışacaktım. Cebimde param olacaktı.  Aileme maddi yönden muhtaç olmayacaktım. Bir yıl sonra üniversite sınavını kazanacaktım…

Köye dönerken ortaokuldan sınıf, liseden ev arkadaşım Bekir Akçadağ ile karşılaştık. Otobüste yan yana oturduk. Bekir şehirde kendisine bir sekreterlik işi ayarlamış, beni görmeseymiş haber vermek için bizim köye gelecekmiş. Benim de iş bulmam durumunda Bekir ile aynı evde kalmak için anlaştık. Ben pazartesi günü şehre gelirken Bekir’de gelecek bize kiralık ev ayarlayacaktı. Ben otobüsten Döngel’de indim. Bekir kendi köyü Tekir’e gitmek için yoluna devam etti.

Köyde varınca şehre götüreceğim mutfak eşyası, yatak, yorgan, halı ve kilim gibi zaruri ihtiyaçları hazırlamaya başladım. Öğrencilik yıllarımdan tecrübeli olduğum için hazırlıklarımı bir günde tamamladım. Bir gün de istirahat ettim. Pazartesi günü erkenden arkadaşım Bekir ile birlikte şehre geldik. Bekir otobüsten Kısık kayada inip ev aramaya gitti. Bende Süleyman Hocamın yanına gitmek için yoluma devam ettim. Süleyman Hocam yanına vardığımda beni yine sevgiyle, muhabbetle karşıladı. Çayımı, kahvemi içirdi. Kahvem bitince beni arabasına bindirip çalışacağım iş yeri olan Bedir Bakkaliyesine götürdü.

Bedir Bakkaliyesi şimdiki müftülük binasının ilerisinde ve Mis Apartmanının tam karşısında yer alıyordu. O günkü şartlarda Kahramanmaraş’ın en lüks marketiydi. Şehrin en varlıklı insanları bu marketten alış veriş yapıyordu. Süleyman Hocam beni marketin sahibi Velittin Tatoğlu Ağabeyle tanıştırdı. Yapacağım işi ve alacağım ücreti konuştuk. Sabah saat yediden akşam saat beşe kadar markette tezgâhtarlık yapacaktım. Aylık elli bin lira maaş alacaktım. Asgari ücretin kırk bin lira olduğu bir dönemde elli bin lira maaş benim için iyi para sayılırdı. Market sahibi ile anlaşma sağlanınca Süleyman Hocam evine gitti. Beni Adım Dershanesinin müdürü Hamdi Sökmen beyin yanına gönderdi.

Adım Dershanesi Yaşar Pastanesinin arka kısmındaki Belman Sitesinin en üst katında faaliyet gösteriyordu. Bedir Bakkaliyesinden Adım Dershanesine yürüyerek gittim. Giderken attığım her adım belki de ömrümün anlamlı adımlarıydı. Atlas Giyim Mağazasının yanından sola dönüp, Belman Sitesine vardım. Asansöre binip yedinci kattaki Adım Dershanesine çıktım. Sekreter Hanıma Hamdi Bey ile görüşeceğimi söyledim. O anda Hamdi Beyin odasında misafir olduğu için beş dakika kadar sekreter hanımın yanında bekledim. Misafirler çıkınca içeri girdim.

Hamdi Beye kendimi tanıttım. Beni Süleyman Beyazıt Beyin gönderdiğini söyledim. Hamdi Bey çayımı içirdi. Kayıt için gerekli belgelerin yazılı olduğu listeyi elime verdi. Belgeleri tamamlayıp hemen dershaneye başlamamı söyledi. Teşekkür ederek Hamdi Beyin odasından ayrıldım. O güne kadar gitmeyi hayal dahi edemediğim Adım Dershanesine kayıt olunca benim nasıl mutlu olduğumu, nasıl sevindiğimi siz tahmin edin.

 Bekir ile saat on iki buçukta Eski Halin arkasındaki çay ocağında buluştuk. Bekir “Ortağım Fatih Mahallesinden bir ev buldum. Ev imam hatip lisesinin tam karşısında” dedi. Bekir’in verdiği bu habere çok sevindim. Bekir’de benim iş bulmama ve dershaneye kayıt olmama çok sevindi. Ulu Caminin önünden belediye otobüsüne binerek Bekir’in bulduğu eve gittik. Ev sahibimiz Kasap Hacı namıyla bilinen yaşlı bir adamdı. Gençlik yıllarında Çağlayan Köyünde yol boyu lokantacılığı yaptığı için bizim yöreyi yakinen biliyordu. Kendi emsali pek çok insanı tanıyordu. Evi kirasını on bin liraya anlaştık. Anahtarı teslim aldık. Evde kaba bir temizlik yaptıktan sonra köyden eşyalarımızı getirerek eve yerleştik.

Ben evraklarımı tamamlayarak dershane kayıtımı yaptırdım. Aynı gün akşam derslere girmeye başladım. Dershanede matematik dersine Hüseyin Er Antepli, fizik[u1] [u2]   dersine Hamdi Sökmen, kimya dersine Atilla Öz giriyordu. Türkçe hocamız Şevket Yücel’di. Hocalarımızın hepsi de derslerini çok güzel anlatıyorlardı. İlk gün dershanede girdiğim derslerden çok memnun kaldım. Ders bitince belediye otobüsüne binip eve gittim. Bekir’in hazırlamış. Akşam yemeğini Bekir ile birlikte yiyip, biraz sohbet ettikten sonra yattık.

Sabah ezanı okunurken uyandım. Tıraş oldum. Hava aydınlanır, aydınlanmaz otobüse binerek Bedir bakkaliyesine gittim. İş yerine vardığımda Velittin Ağabey dükkânın kepenklerini açıyordu. Ceketimi çıkarttım. Üzerime bir önlük giydim. Sebze ve meyve kasalarını Velittin Ağabey ile birlikte dışarı çıkarttık. Sonra diğer çalışanlarda geldi. İş yerindeki ilk günüm oldukça heyecanlı geçti. Saat beş olunca dershaneye gittim.

Ondan sonra her gün rutin olarak sabah Bedir Bakkaliyesine, akşam adım Dershanesine gittim geldim. İş yerinin sahibi Velittin Ağabey eski bir pehlivan olduğu için onunla çok iyi anlaşıyorduk. Velittin Ağabey beni çalışanı olarak değil de evladı gibi görüyordu. Müşterilerimizin tamamına yakın şehrin ekâbir insanlarıydı. Dönemin belediye başkanı merhum Hacı Ali Özal bile evinin alış verişini bizden yapardı.

Dershaneye gelince sınıf arkadaşlarımın hepsi ile kısa sürede kaynaştık. Derse giren hocalarımın hepsi de beni sevdiler. Meslek lisesi mezunu olduğum için akademik alt yapım zayıftı ama yapmış olduğum espriler ve anlatmış olduğum fıkralarla derslere ayrı bir renk katardım. Bu durum hem öğrencilerin hem de hocaların hoşuna giderdi.

Hele Şevket Yücel Hocam beni gördüğü anda gözlerinin içi gülerdi. Teneffüs aralarında bana kantinden orta şekerli bir kahve ısmarlardı. Muhabbet ederken bana nasihat olsun diye söylediği “Kötü bir iş seçen ömrünün yarısını kaybeder. Kötü bir eş seçen inna lillahi ve inna ileyhi raciun” sözünü hiç unutmuyorum. Hocam bu sözle herkesin işini ve eşini iyi seçmesini isterdi. Hüseyin Erantepli’nin matematik dersi anlatmasını çok severdim ama gündüz işe, akşam dershaneye gidince ders çalışmaya pek vaktim olmazdı. Buna rağmen deneme imtihanlarında orta sırlarda yer alırdım.

Dershanenin kantincisi sekiz köşe şapkasıyla kendisine münhasır otantik bir insandı. Beni koridorda gördüğü zaman elinde bir bardak çay ile yanıma gelir “Pehlivan sana bir bardak çay ikram edeyim” derdi. Ev arkadaşım Bekir’de akşam yemeği konusunda bana yardımcı olurdu. Tek başına yemeği hazırlar, bulaşığı yıkardı.

Bir öğretim yılını çoğu zaman mutlu, bazı günler sıkıntılı olarak bitirdim. Yılsonunda girmiş olduğum üniversite sınavı sonucunda Niğde Eğitim Fakültesini (EYO) kazandım. Süleyman Hocamın bana iş bulması, ücretsiz dershane ayarlaması benim hayatımı değiştirdi. Geçen yıl haberleri izlerken Hukuk Fakültesini kazanan öğrencisine yardım talep etmek için Erzincan valisi Hamza Aydoğmuş Beyin caddede yolunu kesen Kübra aydın öğretmeni görünce Süleyman Beyazıt Hocam geldi aklıma…

Bana göre her öğretmen Kübra Aydın öğretmen gibi en az ihtiyaç sahibi öğrencisinin hayatına dokunmalı. Süleyman Beyazıt Hoca misali kimsesiz insanlara umut olmalıdır!

 

---

 [u1]

 [u2]

MARAŞ’A NÖBETÇİ OYUNCAKÇI’DAN BAKMAK/SİBEL KÖK

Bir şehri anlatmaya nereden başlamalı? Her karışında emeğin, azmin, alın terinin olduğu toprağından mı; dağıyla, yaylasıyla, suyuyla, pınarıyla insana rahmet olan doğasından mı, dilinden mi yoksa kültüründen mi?

Hasan Keklikçi, nam-ı diğer Keklikçi Emmi, insanından başlamış anlatmaya. İnsan, yaşadığı yere benzer çünkü.  O yerin suyuna, o yerin toprağına benzer/ toprağını iten çiçeğe/ dağlarının tepelerinin dumanlı eğimine benzer. Bu benzerlik, içinde koskoca alemi taşıyan insanı “görebilmenin” neticesinde kurulur. Hikayeci, anlatımdan önce görebilmenin ustasıdır. İnsanı; alın çizgisinde biriktirdiği acıyı, kederi, sevinci, umudu, özlemi, düş kırıklığını... Gündelik yaşamın hayhuyu içerisinde kaçımız yanımızdan geçen bir insanın haline, tavrına, yüzüne yansıyan hikayesine dikkat kesildik? Kaçımız, somun yemesine bakıp nasıl bir adam olduğunu anlamaya çalıştık mahcup ve kavruk bir köy delikanlısının?

İnsan, görmeyi bilenin elinde dönüşür bir hikayeye. Hasan Keklikçi’nin hikayesinde Maraş, bazen Ceyhan Nehri’nin kenarında misafir ağırlayan bir köylü, bazen tren hattı üzerinde uçsuz bucaksız pamuk tarlalarında gündüz pamuk toplayıp akşam yorgun bedeniyle hane halkına aş pişiren bir gelinbacı; ölüm gerçeğiyle, deliliğe vurup başa çıkmaya çalışan bir baba ya da alıcı kuşun alıp götürdüğü körpe bir ceylan oluveriyor. Tanıdık sokakları, sarı sıcağın vurduğu ovaları, Uludaz’ı, bizim köyleri, her gün yanımızdan geçen tanıdık yüzleri görür gibi oluyoruz her hikayede. Yazarın samimi ve akıcı dili, kahramanlarını yerel söyleyişe uygun konuşturması hem bu aşinalığı artırıyor hem de kullanılan söyleyişlere karşı bir merak uyandırıyor. Teh düşmek, fort atmak, cusluk etmek, mid mid ettirmek, dapdiri yekinmek, çölpeşik, çinke ve çıkla merakımı celbeden söyleyişlerden bazıları... Bu canlı dili mekan betimlemelerinde de görüyoruz. Maraş Ovası’nı, şehrin sokaklarını, köy yaşantısını berrak ve canlı bir üslupla hikayelere işliyor yazar.

Onu gündelik yaşamdan olmak üzere yirmi dört hikayeden oluşan kitabın okumakta en çok zorlandığım kısmı ise “6 Şubat 2023’te Yitirdiğimiz Canlara Rahmetle” paranteziyle aktarılan deprem hikayeleri. Deprem, sayılardan ibaret kayıplar değildi çünkü bizim için; akrabalar, baba dostları, çocukluk arkadaşları, her gün selamlaştığımız kapı komşuları, gönül dünyamızı imar eden ağabeyler hasılı bizi yurdumuza bağlayan ne varsa hepsiydi. Bu yüzden belki de dost, akraba, yoldaş, konu komşu kim varsa göçen her hikayede gelip durdu karşımda.

Anlatıcı “Öyle bir felaket ki Türkçedeki beş yüz yetmiş bin kelime arasından bu felaketi tarif edebilecek bir kelime bulamıyorum.” diye aktarıyor felaketin büyüklüğünü hikayenin birinde, bir diğerinde “ Efendi, sen güngörmüş birine benziyorsun , de hele yeni usul mü çıktı, dede ölmeden torun ölür mü?”  sorusuyla sarsıyor bizi. Seher vakti yar kapısını çalan Hüzünkar’ı, türküsü yarım kalan Türküdar’ı, “Yarabbi, biz ölürsek de bayram olsun” diyen Tercüman’ı hasretle yad ediyor. Eser “Kapıçam Mezarlığı” ve “ Hüma’nın Düğünü” başlıklı birbirini takip eden hikayelerle son buluyor. Gülnar Yayınları’ndan çıkan bu güzide eserin muhatabını bulması dileğiyle

GÖRDÜM / Hidayet BAĞCI

 Gördüm… 

 Bir kadın bileğini kesiyordu, 

 Yusuf’un güzelliğine dalmış, 

 Şaşkınlığını acısına tercih ederek… 

 Gördüm… 

 Ayın ikiye bölündüğünü, 

 Züleyha’nın ağıtlarında… 

 Bir yarısı mucize, 

 Diğer yarısı Yusuf’tu… 

 Gördüm… 

 Yakub’un gözlerini, 

 Hükümdara hizmet eden 

 Bir uşağın mutluluğunda… 

 Özlemin bile göremediği 

 Bir sevinç vardı bakışlarında… 

 Gördüm… 

 Züleyha’nın yüzünü, 

 Yusuf’a bakarken… 

 Bir bakışın içinde 

 Bin ömür susuyordu…

EV HÂLİ / Nurcihan KIZMAZ

 

Beşik sallayan nineler vardı

Kuzine sobanın yanı başında

Bir de huysuz dedeler

Ne derdi var bilinmez 

Söylenip dururlardı

Namaz saatleri dışında.

El pençe divan dururken

Evin mazlum genç kızı

Kimse sormazdı halini

Bir eli yüreğinde 

Diğeri nakışında.

Ya ocağın başındaki çilekeş

Hem anne, hem gelin, hem de eş

Gahi aşçı, gah hizmetkar hem  beleş...

Sırtında dünya yükü, babanın derdi bitmez

Bir ömür daha olsa

yetmez azizim yetmez